ΙΛΙΑΔΟΣ Κ

1 ἄλλοι μὲν παρὰ νηυσὶν ἀριστῆες Παναχαιῶν

2 εὗδον παννύχιοι μαλακῷ δεδμημένοι ὕπνῳ

3 ἀλλ᾽ οὐκ Ἀτρεΐδην Ἀγαμέμνονα ποιμένα λαῶν

4 ὕπνος ἔχε γλυκερὸς πολλὰ φρεσὶν ὁρμαίνοντα

5 ὡς δ᾽ὅτ᾽ ἂν ἀστράπτῃ πόσις Ἥρης ἠϋκόμοιο

6 τεύχων ἢ πολὺν ὄμβρον ἀθέσφατον ἠὲ χάλαζαν

7 ἢ νιφετόν ὅτε πέρ τε χιὼν ἐπάλυνεν ἀρούρας

8 ἠέ ποθι πτολέμοιο μέγα στόμα πευκεδανοῖο

9 ὣς πυκίν᾽ ἐν στήθεσσιν ἀνεστενάχιζ᾽ Ἀγαμέμνων

10 νειόθεν ἐκ κραδίης τρομέοντο δέ οἱ φρένες ἐντός

11 ἤτοι ὅτ᾽ ἐς πεδίον τὸ Τρωϊκὸν ἀθρήσειε

ἤτοι ὅτ᾽ ἐς πεδίον τὸ Τρωϊκὸν ἀθρήσειε

α´β´

12 θαύμαζεν πυρὰ πολλὰ τὰ καίετο Ἰλιόθι πρὸ

13 αὐλῶν συρίγγων τ᾽ἐνοπὴν ὅμαδόν τ᾽ἀνθρώπων

14 αὐτὰρ ὅτ᾽ ἐς νῆάς τε ἴδοι καὶ λαὸν Ἀχαιῶν

15 πολλὰς ἐκ κεφαλῆς προθελύμνους ἕλκετο χαίτας

16 ὑψόθ᾽ ἐόντι Διί μέγα δ᾽ἔστενε κυδάλιμον κῆρ

17 ἥδε δέ οἱ κατὰ θυμὸν ἀρίστη φαίνετο βουλὴ

18 Νέστορ᾽ ἔπι πρῶτον Νηλήϊον ἐλθέμεν ἀνδρῶν

19 εἴ τινά οἱ σὺν μῆτιν ἀμύμονα τεκτήναιτο

20 ἥ τις ἀλεξίκακος πᾶσιν Δαναοῖσι γένοιτο

21 ὀρθωθεὶς δ᾽ἔνδυνε περὶ στήθεσσι χιτῶνα

22 ποσσὶ δ᾽ὑπὸ λιπαροῖσιν ἐδήσατο καλὰ πέδιλα

23 ἀμφὶ δ᾽ἔπειτα δαφοινὸν ἑέσσατο δέρμα λέοντος

24 αἴθωνος μεγάλοιο ποδηνεκές εἵλετο δ᾽ἔγχος

25 ὣς δ᾽αὔτως Μενέλαον ἔχε τρόμος οὐδὲ γὰρ αὐτῷ

26 ὕπνος ἐπὶ βλεφάροισιν ἐφίζανε μή τι πάθοιεν

27 Ἀργεῖοι τοὶ δὴ ἕθεν εἵνεκα πουλὺν ἐφ᾽ ὑγρὴν

28 ἤλυθον ἐς Τροίην πόλεμον θρασὺν ὁρμαίνοντες

29 παρδαλέῃ μὲν πρῶτα μετάφρενον εὐρὺ κάλυψε

30 ποικίλῃ αὐτὰρ ἐπὶ στεφάνην κεφαλῆφιν ἀείρας

31 θήκατο χαλκείην δόρυ δ᾽εἵλετο χειρὶ παχείῃ

32 βῆ δ᾽ἴμεν ἀνστήσων ὃν ἀδελφεόν ὃς μέγα πάντων

33 Ἀργείων ἤνασσε θεὸς δ᾽ὣς τίετο δήμῳ

34 τὸν δ᾽εὗρ᾽ ἀμφ᾽ ὤμοισι τιθήμενον ἔντεα καλὰ

35 νηῒ πάρα πρύμνῃ τῷ δ᾽ἀσπάσιος γένετ᾽ ἐλθών

36 τὸν πρότερος προσέειπε βοὴν ἀγαθὸς Μενέλαος

37 τίφθ᾽ οὕτως ἠθεῖε κορύσσεαι ἦ τιν᾽ ἑταίρων

38 ὀτρυνέεις Τρώεσσιν ἐπίσκοπον ἀλλὰ μάλ᾽ αἰνῶς

39 δείδω μὴ οὔ τίς τοι ὑπόσχηται τόδε ἔργον

40 ἄνδρας δυσμενέας σκοπιαζέμεν οἶος ἐπελθὼν

41 νύκτα δι᾽ ἀμβροσίην μάλα τις θρασυκάρδιος ἔσται

42 τὸν δ᾽ἀπαμειβόμενος προσέφη κρείων Ἀγαμέμνων

43 χρε‿ὼ βουλῆς ἐμὲ καὶ σὲ διοτρεφὲς ὦ Μενέλαε

44 κερδαλέης ἥ τίς κεν ἐρύσσεται ἠδὲ σαώσει

45 Ἀργείους καὶ νῆας ἐπεὶ Διὸς ἐτράπετο φρήν

46 Ἑκτορέοις ἄρα μᾶλλον ἐπὶ φρένα θῆχ᾽ ἱεροῖσιν

47 οὐ γάρ πω ἰδόμην οὐδ᾽ ἔκλυον αὐδήσαντος

48 ἄνδρ᾽ ἕνα τοσσάδε μέρμερ᾽ ἐπ᾽ ἤματι μητίσασθαι

49 ὅσσ᾽ Ἕκτωρ ἔρρεξε Διῒ φίλος υἷας Ἀχαιῶν

50 αὔτως οὔτε θεᾶς υἱὸς φίλος οὔτε θεοῖο

51 ἔργα δ᾽ἔρεξ᾽ ὅσα φημὶ μελησέμεν Ἀργείοισι

52 δηθά τε καὶ δολιχόν τόσα γὰρ κακὰ μήσατ᾽ Ἀχαιούς

53 ἀλλ᾽ ἴθι νῦν Αἴαντα καὶ Ἰδομενῆα κάλεσσον

54 ῥίμφα θέων παρὰ νῆας ἐγὼ δ᾽ἐπὶ Νέστορα δῖον

55 εἶμι καὶ ὀτρυνέω ἀνστήμεναι αἴ κ᾽ἐθέλῃσιν

56 ἐλθεῖν ἐς φυλάκων ἱερὸν τέλος ἠδ᾽ ἐπιτεῖλαι

57 κείνῳ γάρ κε μάλιστα πιθοίατο τοῖο γὰρ υἱὸς

58 σημαίνει φυλάκεσσι καὶ Ἰδομενῆος ὀπάων

59 Μηριόνης τοῖσιν γὰρ ἐπετράπομέν γε μάλιστα

60 τὸν δ᾽ἠμείβετ᾽ ἔπειτα βοὴν ἀγαθὸς Μενέλαος

61 πῶς γάρ μοι μύθῳ ἐπιτέλλεαι ἠδὲ κελεύεις

62 αὖθι μένω μετὰ τοῖσι δεδεγμένος εἰς ὅ κεν ἔλθῃς

63 ἦε θέω μετὰ σ᾽αὖτις ἐπὴν εὖ τοῖς ἐπιτείλω

64 τὸν δ᾽αὖτε προσέειπεν ἄναξ ἀνδρῶν Ἀγαμέμνων

65 αὖθι μένειν μή πως ἀβροτάξομεν ἀλλήλοιιν

66 ἐρχομένω πολλαὶ γὰρ ἀνὰ στρατόν εἰσι κέλευθοι

67 φθέγγεο δ᾽ᾗ κεν ἴῃσθα καὶ ἐγρήγορθαι ἄνωχθι

68 πατρόθεν ἐκ γενεῆς ὀνομάζων ἄνδρα ἕκαστον

69 πάντας κυδαίνων μηδὲ μεγαλίζεο θυμῷ

70 ἀλλὰ καὶ αὐτοί περ πονεώμεθα ὧδέ που ἄμμι

71 Ζεὺς ἐπὶ γιγνομένοισιν ἵει κακότητα βαρεῖαν

72 ὣς εἰπὼν ἀπέπεμπεν ἀδελφεὸν εὖ ἐπιτείλας

73 αὐτὰρ ὃ βῆ ῥ᾽ἰέναι μετὰ Νέστορα ποιμένα λαῶν

74 τὸν δ᾽εὗρεν παρά τε κλισίῃ καὶ νηῒ μελαίνῃ

75 εὐνῇ ἔνι μαλακῇ παρὰ δ᾽ἔντεα ποικίλ᾽ ἔκειτο

76 ἀσπὶς καὶ δύο δοῦρε φαεινή τε τρυφάλεια

77 πὰρ δὲ ζωστὴρ κεῖτο παναίολος ᾧ ῥ᾽ὁ γεραιὸς

78 ζώννυθ᾽ ὅτ᾽ ἐς πόλεμον φθισήνορα θωρήσσοιτο

79 λαὸν ἄγων ἐπεὶ οὐ μὲν ἐπέτρεπε γήραϊ λυγρῷ

80 ὀρθωθεὶς δ᾽ἄρ᾽ ἐπ᾽ ἀγκῶνος κεφαλὴν ἐπαείρας

81 Ἀτρεΐδην προσέειπε καὶ ἐξερεείνετο μύθῳ

82 τίς δ᾽οὗτος κατὰ νῆας ἀνὰ στρατὸν ἔρχεαι οἶος

83 νύκτα δι᾽ ὀρφναίην ὅτε θ᾽εὕδουσι βροτοὶ ἄλλοι

84 ἠέ τιν᾽ οὐρήων διζήμενος ἤ τιν᾽ ἑταίρων

85 φθέγγεο μηδ᾽ ἀκέων ἐπ᾽ ἔμ᾽ ἔρχεο τίπτε δέ σε χρε‿ώ

86 τὸν δ᾽ἠμείβετ᾽ ἔπειτα ἄναξ ἀνδρῶν Ἀγαμέμνων

87 ὦ Νέστορ Νηληϊάδη μέγα κῦδος Ἀχαιῶν

88 γνώσεαι Ἀτρεΐδην Ἀγαμέμνονα τὸν περὶ πάντων

89 Ζεὺς ἐνέηκε πόνοισι διαμπερὲς εἰς ὅ κ᾽ἀϋτμὴ

90 ἐν στήθεσσι μένῃ καί μοι φίλα γούνατ᾽ ὀρώρῃ

91 πλάζομαι ὧδ᾽ ἐπεὶ οὔ μοι ἐπ᾽ ὄμμασι νήδυμος ὕπνος

92 ἱζάνει ἀλλὰ μέλει πόλεμος καὶ κήδε᾽ Ἀχαιῶν

93 αἰνῶς γὰρ Δαναῶν περιδείδια οὐδέ μοι ἦτορ

94 ἔμπεδον ἀλλ᾽ ἀλαλύκτημαι κραδίη δέ μοι ἔξω

95 στηθέ‿ων ἐκθρῴσκει τρομέει δ᾽ὑπὸ φαίδιμα γυῖα

96 ἀλλ᾽ εἴ τι δραίνεις ἐπεὶ οὐδὲ σέ γ᾽ὕπνος ἱκάνει

97 δεῦρ᾽ ἐς τοὺς φύλακας καταβήομεν ὄφρα ἴδωμεν

98 μὴ τοὶ μὲν καμάτῳ ἀδηκότες ἠδὲ καὶ ὕπνῳ

μὴ τοὶ μὲν καμάτῳ ἀδηκότες ἠδὲ καὶ ὕπνῳ

α´β´

99 κοιμήσωνται ἀτὰρ φυλακῆς ἐπὶ πάγχυ λάθωνται

100 δυσμενέες δ᾽ἄνδρες σχεδὸν εἵαται οὐδέ τι ἴδμεν

101 μή πως καὶ διὰ νύκτα μενοινήσωσι μάχεσθαι

102 τὸν δ᾽ἠμείβετ᾽ ἔπειτα Γερήνιος ἱππότα Νέστωρ

103 Ἀτρεΐδη κύδιστε ἄναξ ἀνδρῶν Ἀγάμεμνον

104 οὔ θην Ἕκτορι πάντα νοήματα μητίετα Ζεὺς

105 ἐκτελέει ὅσα πού νυν ἐέλπεται ἀλλά μιν οἴω

106 κήδεσι μοχθήσειν καὶ πλείοσιν εἴ κεν Ἀχιλλεὺς

107 ἐκ χόλου ἀργαλέοιο μεταστρέψῃ φίλον ἦτορ

108 σοὶ δὲ μάλ᾽ ἕψομ᾽ ἐγώ ποτὶ δ᾽αὖ καὶ ἐγείρομεν ἄλλους

109 ἠμὲν Τυδεΐδην δουρὶ κλυτὸν ἠδ᾽ Ὀδυσῆα

110 ἠδ᾽ Αἴαντα ταχὺν καὶ Φυλέος ἄλκιμον υἱόν

111 ἀλλ᾽ εἴ τις καὶ τούσδε μετοιχόμενος καλέσειεν

112 ἀντίθεόν τ᾽Αἴαντα καὶ Ἰδομενῆα ἄνακτα

113 τῶν γὰρ νῆες ἔασιν ἑκαστάτω οὐδὲ μάλ᾽ ἐγγύς

114 ἀλλὰ φίλον περ ἐόντα καὶ αἰδοῖον Μενέλαον

115 νεικέσω εἴ πέρ μοι νεμεσήσεαι οὐδ᾽ ἐπικεύσω

116 ὡς εὕδει σοὶ δ᾽οἴῳ ἐπέτρεψεν πονέεσθαι

117 νῦν ὄφελεν κατὰ πάντας ἀριστῆας πονέεσθαι

118 λισσόμενος χρειὼ γὰρ ἱκάνεται οὐκέτ᾽ ἀνεκτός

119 τὸν δ᾽αὖτε προσέειπεν ἄναξ ἀνδρῶν Ἀγαμέμνων

120 ὦ γέρον ἄλλοτε μέν σε καὶ αἰτιάασθαι ἄνωγα

121 πολλάκι γὰρ μεθιεῖ τε καὶ οὐκ ἐθέλει πονέεσθαι

122 οὔτ᾽ ὄκνῳ εἴκων οὔτ᾽ ἀφραδίῃσι νόοιο

οὔτ᾽ ὄκνῳ εἴκων οὔτ᾽ ἀφραδίῃσι νόοιο

α´β´

123 ἀλλ᾽ ἐμέ τ᾽εἰσορόων καὶ ἐμὴν ποτιδέγμενος ὁρμήν

124 νῦν δ᾽ἐμέο πρότερος μάλ᾽ ἐπέγρετο καί μοι ἐπέστη

125 τὸν μὲν ἐγὼ προέηκα καλήμεναι οὓς σὺ μεταλλᾷς

126 ἀλλ᾽ ἴομεν κείνους δὲ κιχησόμεθα πρὸ πυλάων

127 ἐν φυλάκεσσ᾽ ἵνα γάρ σφιν ἐπέφραδον ἠγερέθεσθαι

128 τὸν δ᾽ἠμείβετ᾽ ἔπειτα Γερήνιος ἱππότα Νέστωρ

129 οὕτως οὔ τίς οἱ νεμεσήσεται οὐδ᾽ ἀπιθήσει

130 Ἀργείων ὅτε κέν τιν᾽ ἐποτρύνῃ καὶ ἀνώγῃ

131 ὣς εἰπὼν ἔνδυνε περὶ στήθεσσι χιτῶνα

132 ποσσὶ δ᾽ὑπὸ λιπαροῖσιν ἐδήσατο καλὰ πέδιλα

133 ἀμφὶ δ᾽ἄρα χλαῖναν περονήσατο φοινικόεσσαν

134 διπλῆν ἐκταδίην οὔλη δ᾽ἐπενήνοθε λάχνη

135 εἵλετο δ᾽ἄλκιμον ἔγχος ἀκαχμένον ὀξέϊ χαλκῷ

136 βῆ δ᾽ἰέναι κατὰ νῆας Ἀχαιῶν χαλκοχιτώνων

137 πρῶτον ἔπειτ᾽ Ὀδυσῆα Διὶ μῆτιν ἀτάλαντον

138 ἐξ ὕπνου ἀνέγειρε Γερήνιος ἱππότα Νέστωρ

139 φθεγξάμενος τὸν δ᾽αἶψα περὶ φρένας ἤλυθ᾽ ἰωή

140 ἐκ δ᾽ἦλθε κλισίης καί σφε‿ας πρὸς μῦθον ἔειπε

141 τίφθ᾽ οὕτω κατὰ νῆας ἀνὰ στρατὸν οἶοι ἀλᾶσθε

142 νύκτα δι᾽ ἀμβροσίην ὅ τι δὴ χρειὼ τόσον ἵκει

143 τὸν δ᾽ἠμείβετ᾽ ἔπειτα Γερήνιος ἱππότα Νέστωρ

144 διογενὲς Λαερτιάδη πολυμήχαν᾽ Ὀδυσσεῦ

145 μὴ νεμέσα τοῖον γὰρ ἄχος βεβίηκεν Ἀχαιούς

146 ἀλλ᾽ ἕπε᾽ ὄφρα καὶ ἄλλον ἐγείρομεν ὅν τ᾽ἐπέοικε

147 βουλὰς βουλεύειν ἢ φευγέμεν ἠὲ μάχεσθαι

148 ὣς φάθ᾽ ὃ δὲ κλισίην δὲ κιὼν πολύμητις Ὀδυσσεὺς

149 ποικίλον ἀμφ᾽ ὤμοισι σάκος θέτο βῆ δὲ μετ᾽ αὐτούς

150 βὰν δ᾽ἐπὶ Τυδεΐδην Διομήδεα τὸν δὲ κίχανον

151 ἐκτὸς ἀπὸ κλισίης σὺν τεύχεσιν ἀμφὶ δ᾽ἑταῖροι

152 εὗδον ὑπὸ κρασὶν δ᾽ἔχον ἀσπίδας ἔγχεα δέ σφιν

εὗδον ὑπὸ κρασὶν δ᾽ἔχον ἀσπίδας ἔγχεα δέ σφιν

α´β´

153 ὄρθ᾽ ἐπὶ σαυρωτῆρος ἐλήλατο τῆλε δὲ χαλκὸς

154 λάμφ᾽ ὥς τε στεροπὴ πατρὸς Διός αὐτὰρ ὅ γ᾽ἥρως

155 εὗδ᾽ ὑπὸ δ᾽ἔστρωτο ῥινὸν βοὸς ἀγραύλοιο

εὗδ᾽ ὑπὸ δ᾽ἔστρωτο ῥινὸν βοὸς ἀγραύλοιο

α´β´

156 αὐτὰρ ὑπὸ κράτεσφι τάπης τετάνυστο φαεινός

αὐτὰρ ὑπὸ κράτεσφι τάπης τετάνυστο φαεινός

α´β´

157 τὸν παρστὰς ἀνέγειρε Γερήνιος ἱππότα Νέστωρ

158 λὰξ ποδὶ κινήσας ὄτρυνέ τε νείκεσέ τ᾽ἄντην

λὰξ ποδὶ κινήσας ὄτρυνέ τε νείκεσέ τ᾽ἄντην

α´β´

159 ἔγρεο Τυδέος υἱέ τί πάννυχον ὕπνον ἀωτεῖς

160 οὐκ ἀΐεις ὡς Τρῶες ἐπὶ θρωσμῷ πεδίοιο

161 εἵαται ἄγχι νεῶν ὀλίγος δ᾽ἔτι χῶρος ἐρύκει

162 ὣς φάθ᾽ ὃ δ᾽ἐξ ὕπνοιο μάλα κραιπνῶς ἀνόρουσε

163 καί μιν φωνήσας ἔπεα πτερόεντα προσηύδα

164 σχέτλιός ἐσσι γεραιέ σὺ μὲν πόνου οὔ ποτε λήγεις

165 οὔ νυ καὶ ἄλλοι ἔασι νεώτεροι υἷες Ἀχαιῶν

166 οἵ κεν ἔπειτα ἕκαστον ἐγείρειαν βασιλήων

167 πάντῃ ἐποιχόμενοι σὺ δ᾽ἀμήχανός ἐσσι γεραιέ

168 τὸν δ᾽αὖτε προσέειπε Γερήνιος ἱππότα Νέστωρ

169 ναὶ δὴ ταῦτά γε πάντα φίλος κατὰ μοῖραν ἔειπες

170 εἰσὶν μέν μοι παῖδες ἀμύμονες εἰσὶ δὲ λαοὶ

171 καὶ πολέες τῶν κέν τις ἐποιχόμενος καλέσειεν

172 ἀλλὰ μάλα μεγάλη χρειὼ βεβίηκεν Ἀχαιούς

173 νῦν γὰρ δὴ πάντεσσιν ἐπὶ ξυροῦ ἵσταται ἀκμῆς

174 ἢ μάλα λυγρὸς ὄλεθρος Ἀχαιοῖς ἠὲ βιῶναι

175 ἀλλ᾽ ἴθι νῦν Αἴαντα ταχὺν καὶ Φυλέος υἱὸν

176 ἄνστησον σὺ γάρ ἐσσι νεώτερος εἴ μ᾽ἐλεαίρεις

177 ὣς φάθ᾽ ὃ δ᾽ἀμφ᾽ ὤμοισιν ἑέσσατο δέρμα λέοντος

178 αἴθωνος μεγάλοιο ποδηνεκές εἵλετο δ᾽ἔγχος