ΙΛΙΑΔΟΣ Μ

1 ὣς ὃ μὲν ἐν κλισίῃσι Μενοιτίου ἄλκιμος υἱὸς

2 ἰᾶτ᾽ Εὐρύπυλον βεβλημένον οἳ δὲ μάχοντο

3 Ἀργεῖοι καὶ Τρῶες ὁμιλαδόν οὐδ᾽ ἄρ᾽ ἔμελλε

4 τάφρος ἔτι σχήσειν Δαναῶν καὶ τεῖχος ὕπερθεν

5 εὐρύ τὸ ποιήσαντο νεῶν ὕπερ ἀμφὶ δὲ τάφρον

6 ἤλασαν οὐδὲ θεοῖσι δόσαν κλειτὰς ἑκατόμβας

7 ὄφρά σφιν νῆάς τε θοὰς καὶ ληΐδα πολλὴν

8 ἐντὸς ἔχον ῥύοιτο θεῶν δ᾽ἀέκητι τέτυκτο

9 ἀθανάτων τὸ καὶ οὔ τι πολὺν χρόνον ἔμπεδον ἦεν

10 ὄφρα μὲν Ἕκτωρ ζωὸς ἔην καὶ μήνι᾽ Ἀχιλλεὺς

11 καὶ Πριάμοιο ἄνακτος ἀπόρθητος πόλις ἔπλεν

12 τόφρα δὲ καὶ μέγα τεῖχος Ἀχαιῶν ἔμπεδον ἦεν

13 αὐτὰρ ἐπεὶ κατὰ μὲν Τρώων θάνον ὅσσοι ἄριστοι

14 πολλοὶ δ᾽Ἀργείων οἳ μὲν δάμεν οἳ δὲ λίποντο

15 πέρθετο δὲ Πριάμοιο πόλις δεκάτῳ ἐνιαυτῷ

16 Ἀργεῖοι δ᾽ἐν νηυσὶ φίλην ἐς πατρίδ᾽ ἔβησαν

17 δὴ τότε μητιόωντο Ποσειδάων καὶ Ἀπόλλων

18 τεῖχος ἀμαλδῦναι ποταμῶν μένος εἰσαγαγόντες

19 ὅσσοι ἀπ᾽ Ἰδαίων ὀρέων ἅλα δὲ προρέουσι

ὅσσοι ἀπ᾽ Ἰδαίων ὀρέων ἅλα δὲ προρέουσι

α´β´

20 Ῥῆσός θ᾽Ἑπτάπορός τε Κάρησός τε Ῥοδίος τε

21 Γρήνικός τε καὶ Αἴσηπος δῖός τε Σκάμανδρος

22 καὶ Σιμόεις ὅθι πολλὰ βοάγρια καὶ τρυφάλειαι

23 κάππεσον ἐν κονίῃσι καὶ ἡμιθέων γένος ἀνδρῶν

24 τῶν πάντων ὁμόσε στόματ᾽ ἔτραπε Φοῖβος Ἀπόλλων

25 ἐννῆμαρ δ᾽ἐς τεῖχος ἵει ῥόον ὗε δ᾽ἄρα Ζεὺς

26 συνεχές ὄφρά κε θᾶσσον ἁλίπλοα τείχεα θείη

27 αὐτὸς δ᾽ἐννοσίγαιος ἔχων χείρεσσι τρίαιναν

28 ἡγεῖτ᾽ ἐκ δ᾽ἄρα πάντα θεμείλια κύμασι πέμπε

29 φιτρῶν καὶ λάων τὰ θέσαν μογέοντες Ἀχαιοί

30 λεῖα δ᾽ἐποίησεν παρ᾽ ἀγάρροον Ἑλλήσποντον

31 αὖτις δ᾽ἠϊόνα μεγάλην ψαμάθοισι κάλυψε

32 τεῖχος ἀμαλδύνας ποταμοὺς δ᾽ἔτρεψε νέεσθαι

33 κὰρ ῥόον ᾗ περ πρόσθεν ἵεν καλλίρροον ὕδωρ

34 ὣς ἄρ᾽ ἔμελλον ὄπισθε Ποσειδάων καὶ Ἀπόλλων

35 θησέμεναι τότε δ᾽ἀμφὶ μάχη ἐνοπή τε δεδήει

36 τεῖχος ἐΰδμητον κανάχιζε δὲ δούρατα πύργων

37 βαλλόμεν᾽ Ἀργεῖοι δὲ Διὸς μάστιγι δαμέντες

38 νηυσὶν ἔπι γλαφυρῇσιν ἐελμένοι ἰσχανόωντο

39 Ἕκτορα δειδιότες κρατερὸν μήστωρα φόβοιο

40 αὐτὰρ ὅ γ᾽ὡς τὸ πρόσθεν ἐμάρνατο ἶσος ἀέλλῃ

41 ὡς δ᾽ὅτ᾽ ἂν ἔν τε κύνεσσι καὶ ἀνδράσι θηρευτῇσι

42 κάπριος ἠὲ λέων στρέφεται σθένεϊ βλεμεαίνων

43 οἳ δέ τε πυργηδὸν σφέας αὐτοὺς ἀρτύναντες

44 ἀντίον ἵστανται καὶ ἀκοντίζουσι θαμειὰς

45 αἰχμὰς ἐκ χειρῶν τοῦ δ᾽οὔ ποτε κυδάλιμον κῆρ

46 ταρβεῖ οὐδὲ φοβεῖται ἀγηνορίη δέ μιν ἔκτα

47 ταρφέα τε στρέφεται στίχας ἀνδρῶν πειρητίζων

48 ὅππῃ τ᾽ἰθύσῃ τῇ εἴκουσι στίχες ἀνδρῶν

49 ὣς Ἕκτωρ ἀν᾽ ὅμιλον ἰὼν ἐλλίσσεθ᾽ ἑταίρους

50 τάφρον ἐποτρύνων διαβαινέμεν οὐδέ οἱ ἵπποι

51 τόλμων ὠκύποδες μάλα δὲ χρεμέτιζον ἐπ᾽ ἄκρῳ

52 χείλει ἐφεσταότες ἀπὸ γὰρ δειδίσσετο τάφρος

53 εὐρεῖ᾽ οὔτ᾽ ἄρ᾽ ὑπερθορέειν σχεδὸν οὔτε περῆσαι

54 ῥηϊδίη κρημνοὶ γὰρ ἐπηρεφέες περὶ πᾶσαν

55 ἕστασαν ἀμφοτέρωθεν ὕπερθεν δὲ σκολόπεσσιν

56 ὀξέσιν ἠρήρει τοὺς ἵστασαν υἷες Ἀχαιῶν

57 πυκνοὺς καὶ μεγάλους δηΐων ἀνδρῶν ἀλεωρήν

58 ἔνθ᾽ οὔ κεν ῥέα ἵππος ἐΰτροχον ἅρμα τιταίνων

59 ἐσβαίη πεζοὶ δὲ μενοίνεον εἰ τελέουσι

60 δὴ τότε Πουλυδάμας θρασὺν Ἕκτορα εἶπε παραστάς

61 Ἕκτορ τ᾽ἠδ᾽ ἄλλοι Τρώων ἀγοὶ ἠδ᾽ ἐπικούρων

62 ἀφραδέως διὰ τάφρον ἐλαύνομεν ὠκέας ἵππους

63 ἣ δὲ μάλ᾽ ἀργαλέη περάαν σκόλοπες γὰρ ἐν αὐτῇ

64 ὀξέες ἑστᾶσιν ποτὶ δ᾽αὐτοὺς τεῖχος Ἀχαιῶν

65 ἔνθ᾽ οὔ πως ἔστιν καταβήμεναι οὐδὲ μάχεσθαι

66 ἱππεῦσι στεῖνος γάρ ὅθι τρώσεσθαι ὀΐω

67 εἰ μὲν γὰρ τοὺς πάγχυ κακὰ φρονέων ἀλαπάζει

68 Ζεὺς ὑψιβρεμέτης Τρώεσσι δὲ ἵετ᾽ ἀρήγειν

69 ἦ τ᾽ἂν ἔγωγ᾽ ἐθέλοιμι καὶ αὐτίκα τοῦτο γενέσθαι

70 νωνύμνους ἀπολέσθαι ἀπ᾽ Ἄργεος ἐνθάδ᾽ Ἀχαιούς

71 εἰ δέ χ᾽ὑποστρέψωσι παλίωξις δὲ γένηται

72 ἐκ νηῶν καὶ τάφρῳ ἐνιπλήξωμεν ὀρυκτῇ

73 οὐκέτ᾽ ἔπειτ᾽ ὀΐω οὐδ᾽ ἄγγελον ἀπονέεσθαι

74 ἄψορρον προτὶ ἄστυ ἑλιχθέντων ὑπ᾽ Ἀχαιῶν

75 ἀλλ᾽ ἄγεθ᾽ ὡς ἂν ἐγὼ εἴπω πειθώμεθα πάντες

76 ἵππους μὲν θεράποντες ἐρυκόντων ἐπὶ τάφρῳ

77 αὐτοὶ δὲ πρυλέες σὺν τεύχεσι θωρηχθέντες

78 Ἕκτορι πάντες ἑπώμεθ᾽ ἀολλέες αὐτὰρ Ἀχαιοὶ

79 οὐ μενέουσ᾽ εἰ δή σφιν ὀλέθρου πείρατ᾽ ἐφῆπται

80 ὣς φάτο Πουλυδάμας ἅδε δ᾽Ἕκτορι μῦθος ἀπήμων

81 αὐτίκα δ᾽ἐξ ὀχέων σὺν τεύχεσιν ἆλτο χαμᾶζε

82 οὐδὲ μὲν ἄλλοι Τρῶες ἐφ᾽ ἵππων ἠγερέθοντο

83 ἀλλ᾽ ἀπὸ πάντες ὄρουσαν ἐπεὶ ἴδον Ἕκτορα δῖον

84 ἡνιόχῳ μὲν ἔπειτα ἑῷ ἐπέτελλεν ἕκαστος

85 ἵππους εὖ κατὰ κόσμον ἐρυκέμεν αὖθ᾽ ἐπὶ τάφρῳ

86 οἳ δὲ διαστάντες σφέας αὐτοὺς ἀρτύναντες

87 πένταχα κοσμηθέντες ἅμ᾽ ἡγεμόνεσσιν ἕποντο

88 οἳ μὲν ἅμ᾽ Ἕκτορ᾽ ἴσαν καὶ ἀμύμονι Πουλυδάμαντι

89 οἳ πλεῖστοι καὶ ἄριστοι ἔσαν μέμασαν δὲ μάλιστα

90 τεῖχος ῥηξάμενοι κοίλῃς ἐπὶ νηυσὶ μάχεσθαι

91 καί σφιν Κεβριόνης τρίτος εἵπετο πὰρ δ᾽ἄρ᾽ ὄχεσφιν

92 ἄλλον Κεβριόναο χερείονα κάλλιπεν Ἕκτωρ

93 τῶν δ᾽ἑτέρων Πάρις ἦρχε καὶ Ἀλκάθοος καὶ Ἀγήνωρ

94 τῶν δὲ τρίτων Ἕλενος καὶ Δηΐφοβος θεοειδὴς

95 υἷε δύω Πριάμοιο τρίτος δ᾽ἦν Ἄσιος ἥρως

96 Ἄσιος Ὑρτακίδης ὃν Ἀρίσβηθεν φέρον ἵπποι

97 αἴθωνες μεγάλοι ποταμοῦ ἄπο Σελλήεντος

98 τῶν δὲ τετάρτων ἦρχεν ἐῢς πάϊς Ἀγχίσαο

99 Αἰνείας ἅμα τῷ γε δύω Ἀντήνορος υἷε

100 Ἀρχέλοχός τ᾽Ἀκάμας τε μάχης εὖ εἰδότε πάσης

101 Σαρπηδὼν δ᾽ἡγήσατ᾽ ἀγακλειτῶν ἐπικούρων

102 πρὸς δ᾽ἕλετο Γλαῦκον καὶ ἀρήϊον Ἀστεροπαῖον

103 οἳ γάρ οἱ εἴσαντο διακριδὸν εἶναι ἄριστοι

οἳ γάρ οἱ εἴσαντο διακριδὸν εἶναι ἄριστοι

α´β´

104 τῶν ἄλλων μετά γ᾽αὐτόν ὃ δ᾽ἔπρεπε καὶ διὰ πάντων

105 οἳ δ᾽ἐπεὶ ἀλλήλους ἄραρον τυκτῇσι βόεσσι

106 βάν ῥ᾽ἰθὺς Δαναῶν λελιημένοι οὐδ᾽ ἔτ᾽ ἔφαντο

107 σχήσεσθ᾽ ἀλλ᾽ ἐν νηυσὶ μελαίνῃσιν πεσέεσθαι

108 ἔνθ᾽ ἄλλοι Τρῶες τηλεκλειτοί τ᾽ἐπίκουροι

109 βουλῇ Πουλυδάμαντος ἀμωμήτοιο πίθοντο

110 ἀλλ᾽ οὐχ Ὑρτακίδης ἔθελ᾽ Ἄσιος ὄρχαμος ἀνδρῶν

111 αὖθι λιπεῖν ἵππους τε καὶ ἡνίοχον θεράποντα

112 ἀλλὰ σὺν αὐτοῖσιν πέλασεν νήεσσι θοῇσι

113 νήπιος οὐδ᾽ ἄρ᾽ ἔμελλε κακὰς ὑπὸ κῆρας ἀλύξας

114 ἵπποισιν καὶ ὄχεσφιν ἀγαλλόμενος παρὰ νηῶν

115 ἂψ ἀπονοστήσειν προτὶ Ἴλιον ἠνεμόεσσαν

116 πρόσθεν γάρ μιν μοῖρα δυσώνυμος ἀμφεκάλυψεν

117 ἔγχεϊ Ἰδομενῆος ἀγαυοῦ Δευκαλίδαο

118 εἴσατο γὰρ νηῶν ἐπ᾽ ἀριστερά τῇ περ Ἀχαιοὶ

119 ἐκ πεδίου νίσοντο σὺν ἵπποισιν καὶ ὄχεσφι

120 τῇ ῥ᾽ἵππους τε καὶ ἅρμα διήλασεν οὐδὲ πύλῃσιν

121 εὗρ᾽ ἐπικεκλιμένας σανίδας καὶ μακρὸν ὀχῆα

122 ἀλλ᾽ ἀναπεπταμένας ἔχον ἀνέρες εἴ τιν᾽ ἑταίρων

123 ἐκ πολέμου φεύγοντα σαώσειαν μετὰ νῆας

124 τῇ ῥ᾽ἰθὺς φρονέων ἵππους ἔχε τοὶ δ᾽ἅμ᾽ ἕποντο

125 ὀξέα κεκλήγοντες ἔφαντο γὰρ οὐκ ἔτ᾽ Ἀχαιοὺς

126 σχήσεσθ᾽ ἀλλ᾽ ἐν νηυσὶ μελαίνῃσιν πεσέεσθαι

127 νήπιοι ἐν δὲ πύλῃσι δύ᾽ ἀνέρας εὗρον ἀρίστους

128 υἷας ὑπερθύμους Λαπιθάων αἰχμητάων

129 τὸν μὲν Πειριθόου υἷα κρατερὸν Πολυποίτην

130 τὸν δὲ Λεοντῆα βροτολοιγῷ ἶσον Ἄρηϊ

131 τὼ μὲν ἄρα προπάροιθε πυλάων ὑψηλάων

132 ἕστασαν ὡς ὅτε τε δρύες οὔρεσιν ὑψικάρηνοι

133 αἵ τ᾽ἄνεμον μίμνουσι καὶ ὑετὸν ἤματα πάντα

134 ῥίζῃσιν μεγάλῃσι διηνεκέεσσ᾽ ἀραρυῖαι

135 ὣς ἄρα τὼ χείρεσσι πεποιθότες ἠδὲ βίηφι

136 μίμνον ἐπερχόμενον μέγαν Ἄσιον οὐδὲ φέβοντο

137 οἳ δ᾽ἰθὺς πρὸς τεῖχος ἐΰδμητον βόας αὔας

138 ὑψόσ᾽ ἀνασχόμενοι ἔκιον μεγάλῳ ἀλαλητῷ

139 Ἄσιον ἀμφὶ ἄνακτα καὶ Ἰαμενὸν καὶ Ὀρέστην

140 Ἀσιάδην τ᾽Ἀδάμαντα Θόωνά τε Οἰνόμαόν τε

141 οἳ δ᾽ἤτοι εἷος μὲν ἐϋκνήμιδας Ἀχαιοὺς

142 ὄρνυον ἔνδον ἐόντες ἀμύνεσθαι περὶ νηῶν

143 αὐτὰρ ἐπεὶ δὴ τεῖχος ἐπεσσυμένους ἐνόησαν

144 Τρῶας ἀτὰρ Δαναῶν γένετο ἰαχή τε φόβος τε

145 ἐκ δὲ τὼ ἀΐξαντε πυλάων πρόσθε μαχέσθην

146 ἀγροτέροισι σύεσσιν ἐοικότε τώ τ᾽ἐν ὄρεσσιν

147 ἀνδρῶν ἠδὲ κυνῶν δέχαται κολοσυρτὸν ἰόντα

148 δοχμώ τ᾽ἀΐσσοντε περὶ σφίσιν ἄγνυτον ὕλην

149 πρυμνὴν ἐκτάμνοντες ὑπαὶ δέ τε κόμπος ὀδόντων

150 γίγνεται εἰς ὅ κέ τίς τε βαλὼν ἐκ θυμὸν ἕληται

151 ὣς τῶν κόμπει χαλκὸς ἐπὶ στήθεσσι φαεινὸς

152 ἄντην βαλλομένων μάλα γὰρ κρατερῶς ἐμάχοντο

153 λαοῖσιν καθύπερθε πεποιθότες ἠδὲ βίηφιν

154 οἳ δ᾽ἄρα χερμαδίοισιν ἐϋδμήτων ἀπὸ πύργων

155 βάλλον ἀμυνόμενοι σφῶν τ᾽αὐτῶν καὶ κλισιάων

156 νηῶν τ᾽ὠκυπόρων νιφάδες δ᾽ὡς πῖπτον ἔραζε

157 ἅς τ᾽ἄνεμος ζαὴς νέφεα σκιόεντα δονήσας

158 ταρφειὰς κατέχευεν ἐπὶ χθονὶ πουλυβοτείρῃ

159 ὣς τῶν ἐκ χειρῶν βέλεα ῥέον ἠμὲν Ἀχαιῶν

160 ἠδὲ καὶ ἐκ Τρώων κόρυθες δ᾽ἀμφ᾽ αὖον ἀΰτευν

161 βαλλομένων μυλάκεσσι καὶ ἀσπίδες ὀμφαλόεσσαι

162 δή ῥα τότ᾽ ᾤμωξεν καὶ ὣ πεπλήγετο μηρὼ

163 Ἄσιος Ὑρτακίδης καὶ ἀλαστήσας ἔπος ηὔδα

164 Ζεῦ πάτερ ἦ ῥά νυ καὶ σὺ φιλοψευδὴς ἐτέτυξο

165 πάγχυ μάλ᾽ οὐ γὰρ ἔγωγ᾽ ἐφάμην ἥρωας Ἀχαιοὺς

166 σχήσειν ἡμέτερόν γε μένος καὶ χεῖρας ἀάπτους

167 οἳ δ᾽ὥς τε σφῆκες μέσον αἰόλοι ἠὲ μέλισσαι

168 οἰκία ποιήσωνται ὁδῷ ἔπι παιπαλοέσσῃ

169 οὐδ᾽ ἀπολείπουσιν κοῖλον δόμον ἀλλὰ μένοντες

170 ἄνδρας θηρητῆρας ἀμύνονται περὶ τέκνων

171 ὣς οἵ γ᾽οὐκ ἐθέλουσι πυλάων καὶ δύ᾽ ἐόντε

172 χάσσασθαι πρίν γ᾽ἠὲ κατακτάμεν ἠὲ ἁλῶναι

173 ὣς ἔφατ᾽ οὐδὲ Διὸς πεῖθε φρένα ταῦτ᾽ ἀγορεύων

174 Ἕκτορι γάρ οἱ θυμὸς ἐβούλετο κῦδος ὀρέξαι

175 ἄλλοι δ᾽ἀμφ᾽ ἄλλῃσι μάχην ἐμάχοντο πύλῃσιν

176 ἀργαλέον δέ με ταῦτα θεὸν ὣς πάντ᾽ ἀγορεῦσαι

177 πάντῃ γὰρ περὶ τεῖχος ὀρώρει θεσπιδαὲς πῦρ

178 λάϊνον Ἀργεῖοι δὲ καὶ ἀχνύμενοί περ ἀνάγκῃ

179 νηῶν ἠμύνοντο θεοὶ δ᾽ἀκαχήατο θυμὸν

180 πάντες ὅσοι Δαναοῖσι μάχης ἐπιτάρροθοι ἦσαν

181 σὺν δ᾽ἔβαλον Λαπίθαι πόλεμον καὶ δηϊοτῆτα

182 ἔνθ᾽ αὖ Πειριθόου υἱὸς κρατερὸς Πολυποίτης

183 δουρὶ βάλεν Δάμασον κυνέης διὰ χαλκοπαρῄου

184 οὐδ᾽ ἄρα χαλκείη κόρυς ἔσχεθεν ἀλλὰ διὰ πρὸ

185 αἰχμὴ χαλκείη ῥῆξ᾽ ὀστέον ἐγκέφαλος δὲ