ΙΛΙΑΔΟΣ Θ

1 Ἠὼς μὲν κροκόπεπλος ἐκίδνατο πᾶσαν ἐπ᾽ αἶαν

2 Ζεὺς δὲ θεῶν ἀγορὴν ποιήσατο τερπικέραυνος

3 ἀκροτάτῃ κορυφῇ πολυδειράδος Οὐλύμποιο

4 αὐτὸς δέ σφ᾽ἀγόρευε θεοὶ δ᾽ὑπὸ πάντες ἄκουον

5 κέκλυτέ μευ πάντές τε θεοὶ πᾶσαί τε θέαιναι

6 ὄφρ᾽ εἴπω τά με θυμὸς ἐνὶ στήθεσσι κελεύει

7 μήτέ τις οὖν θήλεια θεὸς τό γε μήτέ τις ἄρσην

8 πειράτω διακέρσαι ἐμὸν ἔπος ἀλλ᾽ ἅμα πάντες

9 αἰνεῖτ᾽ ὄφρα τάχιστα τελευτήσω τάδε ἔργα

10 ὃν δ᾽ἂν ἐγὼν ἀπάνευθε θεῶν ἐθέλοντα νοήσω

11 ἐλθόντ᾽ ἢ Τρώεσσιν ἀρηγέμεν ἢ Δαναοῖσι

12 πληγεὶς οὐ κατὰ κόσμον ἐλεύσεται Οὔλυμπον δέ

13 ἤ μιν ἑλὼν ῥίψω ἐς Τάρταρον ἠερόεντα

14 τῆλε μάλ᾽ ἧχι βάθιστον ὑπὸ χθονός ἐστι βέρεθρον

15 ἔνθα σιδήρειαί τε πύλαι καὶ χάλκεος οὐδός

16 τόσσον ἔνερθ᾽ Ἀΐδε‿ω ὅσον οὐρανός ἐστ᾽ ἀπὸ γαίης

17 γνώσετ᾽ ἔπειθ᾽ ὅσον εἰμὶ θεῶν κάρτιστος ἁπάντων

18 εἰ δ᾽ἄγε πειρήσασθε θεοὶ ἵνα εἴδετε πάντες

19 σειρὴν χρυσείην ἐξ οὐρανόθεν κρεμάσαντες

20 πάντές τ᾽ἐξάπτεσθε θεοὶ πᾶσαί τε θέαιναι

21 ἀλλ᾽ οὐκ ἂν ἐρύσαιτ᾽ ἐξ οὐρανόθεν πεδίον δὲ

22 Ζῆν᾽ ὕπατον μήστωρ᾽ οὐδ᾽ εἰ μάλα πολλὰ κάμοιτε

23 ἀλλ᾽ ὅτε δὴ καὶ ἐγὼ πρόφρων ἐθέλοιμι ἐρύσσαι

24 αὐτῇ κεν γαίῃ ἐρύσαιμ᾽ αὐτῇ τε θαλάσσῃ

25 σειρὴν μέν κεν ἔπειτα περὶ ῥίον Οὐλύμποιο

26 δησαίμην τὰ δέ κ᾽αὖτε μετήορα πάντα γένοιτο

27 τόσσον ἐγὼ περί τ᾽εἰμὶ θεῶν περί τ᾽εἴμ᾽ ἀνθρώπων

28 ὣς ἔφαθ᾽ οἱ δ᾽ἄρα πάντες ἀκὴν ἐγένοντο σιωπῇ

29 μῦθον ἀγασσάμενοι μάλα γὰρ κρατερῶς ἀγόρευσεν

30 ὀψὲ δὲ δὴ μετέειπε θεὰ γλαυκῶπις Ἀθήνη

31 ὦ πάτερ ἡμέτερε Κρονίδη ὕπατε κρειόντων

ὦ πάτερ ἡμέτερε Κρονίδη ὕπατε κρειόντων

α´β´

32 εὖ νυ καὶ ἡμεῖς ἴδμεν ὅ τοι σθένος οὐκ ἐπιεικτόν

33 ἀλλ᾽ ἔμπης Δαναῶν ὀλοφυρόμεθ᾽ αἰχμητάων

34 οἵ κεν δὴ κακὸν οἶτον ἀναπλήσαντες ὄλωνται

35 ἀλλ᾽ ἤτοι πολέμου μὲν ἀφεξόμεθ᾽ ὡς σὺ κελεύεις

36 βουλὴν δ᾽Ἀργείοις ὑποθησόμεθ᾽ ἥ τις ὀνήσει

37 ὡς μὴ πάντες ὄλωνται ὀδυσσαμένοιο τεοῖο

38 τὴν δ᾽ἐπιμειδήσας προσέφη νεφεληγερέτα Ζεύς

39 θάρσει Τριτογένεια φίλον τέκος οὔ νύ τι θυμῷ

40 πρόφρονι μυθέομαι ἐθέλω δέ τοι ἤπιος εἶναι

41 ὣς εἰπὼν ὑπ᾽ ὄχεσφι τιτύσκετο χαλκόποδ᾽ ἵππω

42 ὠκυπέτα χρυσέῃσιν ἐθείρῃσιν κομόωντε

43 χρυσὸν δ᾽αὐτὸς ἔδυνε περὶ χροΐ γέντο δ᾽ἱμάσθλην

44 χρυσείην εὔτυκτον ἑοῦ δ᾽ἐπεβήσετο δίφρου

45 μάστιξεν δ᾽ἐλάαν τὼ δ᾽οὐκ ἀέκοντε πετέσθην

46 μεσσηγὺς γαίης τε καὶ οὐρανοῦ ἀστερόεντος

47 Ἴδην δ᾽ἵκανεν πολυπίδακα μητέρα θηρῶν

48 Γάργαρον ἔνθά τέ οἱ τέμενος βωμός τε θυήεις

49 ἔνθ᾽ ἵππους ἔστησε πατὴρ ἀνδρῶν τε θεῶν τε

50 λύσας ἐξ ὀχέων κατὰ δ᾽ἠέρα πουλὺν ἔχευεν

51 αὐτὸς δ᾽ἐν κορυφῇσι καθέζετο κύδεϊ γαίων

52 εἰσορόων Τρώων τε πόλιν καὶ νῆας Ἀχαιῶν

53 οἳ δ᾽ἄρα δεῖπνον ἕλοντο κάρη κομόωντες Ἀχαιοὶ

54 ῥίμφα κατὰ κλισίας ἀπὸ δ᾽αὐτοῦ θωρήσσοντο

55 Τρῶες δ᾽αὖθ᾽ ἑτέρωθεν ἀνὰ πτόλιν ὁπλίζοντο

56 παυρότεροι μέμασαν δὲ καὶ ὧς ὑσμῖνι μάχεσθαι

57 χρειοῖ ἀναγκαίῃ πρό τε παίδων καὶ πρὸ γυναικῶν

58 πᾶσαι δ᾽ὠΐγνυντο πύλαι ἐκ δ᾽ἔσσυτο λαός

59 πεζοί θ᾽ἱππῆές τε πολὺς δ᾽ὀρυμαγδὸς ὀρώρει

60 οἳ δ᾽ὅτε δή ῥ᾽ἐς χῶρον ἕνα ξυνιόντες ἵκοντο

61 σύν ῥ᾽ἔβαλον ῥινούς σὺν δ᾽ἔγχεα καὶ μένε᾽ ἀνδρῶν

62 χαλκεοθωρήκων ἀτὰρ ἀσπίδες ὀμφαλόεσσαι

63 ἔπληντ᾽ ἀλλήλῃσι πολὺς δ᾽ὀρυμαγδὸς ὀρώρει

64 ἔνθα δ᾽ἅμ᾽ οἰμωγή τε καὶ εὐχωλὴ πέλεν ἀνδρῶν

65 ὀλλύντων τε καὶ ὀλλυμένων ῥέε δ᾽αἵματι γαῖα

66 ὄφρα μὲν ἠὼς ἦν καὶ ἀέξετο ἱερὸν ἦμαρ

67 τόφρα μάλ᾽ ἀμφοτέρων βέλε᾽ ἥπτετο πῖπτε δὲ λαός

68 ἦμος δ᾽Ἠέλιος μέσον οὐρανὸν ἀμφιβεβήκει

69 καὶ τότε δὴ χρύσεια πατὴρ ἐτίταινε τάλαντα

καὶ τότε δὴ χρύσεια πατὴρ ἐτίταινε τάλαντα

α´β´

70 ἐν δ᾽ἐτίθει δύο κῆρε τανηλεγέος θανάτοιο

71 Τρώων θ᾽ἱπποδάμων καὶ Ἀχαιῶν χαλκοχιτώνων

72 ἕλκε δὲ μέσσα λαβών ῥέπε δ᾽αἴσιμον ἦμαρ Ἀχαιῶν

73 αἳ μὲν Ἀχαιῶν κῆρες ἐπὶ χθονὶ πουλυβοτείρῃ

74 ἑζέσθην Τρώων δὲ πρὸς οὐρανὸν εὐρὺν ἄερθεν

75 αὐτὸς δ᾽ἐξ Ἴδης μεγάλ᾽ ἔκτυπε δαιόμενον δὲ

76 ἧκε σέλας μετὰ λαὸν Ἀχαιῶν οἳ δὲ ἰδόντες

77 θάμβησαν καὶ πάντας ὑπὸ χλωρὸν δέος εἷλεν

78 ἔνθ᾽ οὔτ᾽ Ἰδομενεὺς τλῆ μίμνειν οὔτ᾽ Ἀγαμέμνων

79 οὔτε δύ᾽ Αἴαντες μενέτην θεράποντες Ἄρηος

80 Νέστωρ οἶος ἔμιμνε Γερήνιος οὖρος Ἀχαιῶν

81 οὔ τι ἑκών ἀλλ᾽ ἵππος ἐτείρετο τὸν βάλεν ἰῷ

82 δῖος Ἀλέξανδρος Ἑλένης πόσις ἠϋκόμοιο

83 ἄκρην κὰκ κορυφήν ὅθι τε πρῶται τρίχες ἵππων

84 κρανίῳ ἐμπεφύασι μάλιστα δὲ καίριόν ἐστιν

85 ἀλγήσας δ᾽ἀνέπαλτο βέλος δ᾽εἰς ἐγκέφαλον δῦ

86 σὺν δ᾽ἵππους ἐτάραξε κυλινδόμενος περὶ χαλκῷ

87 ὄφρ᾽ ὁ γέρων ἵπποιο παρηορίας ἀπέταμνε

88 φασγάνῳ ἀΐσσων τόφρ᾽ Ἕκτορος ὠκέες ἵπποι

89 ἦλθον ἀν᾽ ἰωχμὸν θρασὺν ἡνίοχον φορέοντες

90 Ἕκτορα καί νύ κεν ἔνθ᾽ ὁ γέρων ἀπὸ θυμὸν ὄλεσσεν

91 εἰ μὴ ἄρ᾽ ὀξὺ νόησε βοὴν ἀγαθὸς Διομήδης

92 σμερδαλέον δ᾽ἐβόησεν ἐποτρύνων Ὀδυσῆα

93 διογενὲς Λαερτιάδη πολυμήχαν᾽ Ὀδυσσεῦ

94 πῇ φεύγεις μετὰ νῶτα βαλὼν κακὸς ὣς ἐν ὁμίλῳ

95 μή τίς τοι φεύγοντι μεταφρένῳ ἐν δόρυ πήξῃ

96 ἀλλὰ μέν᾽ ὄφρα γέροντος ἀπώσομεν ἄγριον ἄνδρα

97 ὣς ἔφατ᾽ οὐδ᾽ ἐσάκουσε πολύτλας δῖος Ὀδυσσεύς

98 ἀλλὰ παρήϊξεν κοίλας ἐπὶ νῆας Ἀχαιῶν

99 Τυδεΐδης δ᾽αὐτός περ ἐὼν προμάχοισιν ἐμίχθη

100 στῆ δὲ πρόσθ᾽ ἵππων Νηληϊάδαο γέροντος

101 καί μιν φωνήσας ἔπεα πτερόεντα προσηύδα

102 ὦ γέρον ἦ μάλα δή σε νέοι τείρουσι μαχηταί

103 σὴ δὲ βίη λέλυται χαλεπὸν δέ σε γῆρας ὀπάζει

104 ἠπεδανὸς δέ νύ τοι θεράπων βραδέες δέ τοι ἵπποι

105 ἀλλ᾽ ἄγ᾽ ἐμῶν ὀχέων ἐπιβήσεο ὄφρα ἴδηαι

106 οἷοι Τρώϊοι ἵπποι ἐπιστάμενοι πεδίοιο

107 κραιπνὰ μάλ᾽ ἔνθα καὶ ἔνθα διωκέμεν ἠδὲ φέβεσθαι

108 οὕς ποτ᾽ ἀπ᾽ Αἰνείαν ἑλόμην μήστωρε φόβοιο

109 τούτω μὲν θεράποντε κομείτων τώδε δὲ νῶϊ

110 Τρωσὶν ἐφ᾽ ἱπποδάμοις ἰθύνομεν ὄφρα καὶ Ἕκτωρ

111 εἴσεται εἰ καὶ ἐμὸν δόρυ μαίνεται ἐν παλάμῃσιν

112 ὣς ἔφατ᾽ οὐδ᾽ ἀπίθησε Γερήνιος ἱππότα Νέστωρ

113 Νεστορέας μὲν ἔπειθ᾽ ἵππους θεράποντε κομείτην

114 ἴφθιμοι Σθένελός τε καὶ Εὐρυμέδων ἀγαπήνωρ

115 τὼ δ᾽εἰς ἀμφοτέρω Διομήδεος ἅρματα βήτην

116 Νέστωρ δ᾽ἐν χείρεσσι λάβ᾽ ἡνία σιγαλόεντα

117 μάστιξεν δ᾽ἵππους τάχα δ᾽Ἕκτορος ἄγχι γένοντο

118 τοῦ δ᾽ἰθὺς μεμαῶτος ἀκόντισε Τυδέος υἱός

119 καὶ τοῦ μέν ῥ᾽ἀφάμαρτεν ὃ δ᾽ἡνίοχον θεράποντα

120 υἱὸν ὑπερθύμου Θηβαίου Ἠνιοπῆα

υἱὸν ὑπερθύμου Θηβαίου Ἠνιοπῆα

α´β´

121 ἵππων ἡνί᾽ ἔχοντα βάλε στῆθος παρὰ μαζόν

122 ἤριπε δ᾽ἐξ ὀχέων ὑπερώησαν δέ οἱ ἵπποι

123 ὠκύποδες τοῦ δ᾽αὖθι λύθη ψυχή τε μένος τε

124 Ἕκτορα δ᾽αἰνὸν ἄχος πύκασε φρένας ἡνιόχοιο

125 τὸν μὲν ἔπειτ᾽ εἴασε καὶ ἀχνύμενός περ ἑταίρου

τὸν μὲν ἔπειτ᾽ εἴασε καὶ ἀχνύμενός περ ἑταίρου

α´β´

126 κεῖσθαι ὃ δ᾽ἡνίοχον μέθεπε θρασύν οὐδ᾽ ἄρ᾽ ἔτι δὴν

127 ἵππω δευέσθην σημάντορος αἶψα γὰρ εὗρεν

128 Ἰφιτίδην Ἀρχεπτόλεμον θρασύν ὅν ῥα τόθ᾽ ἵππων

129 ὠκυπόδων ἐπέβησε δίδου δέ οἱ ἡνία χερσίν

130 ἔνθά κε λοιγὸς ἔην καὶ ἀμήχανα ἔργα γένοντο

131 καί νύ κε σήκασθεν κατὰ Ἴλιον ἠΰτε ἄρνες

132 εἰ μὴ ἄρ᾽ ὀξὺ νόησε πατὴρ ἀνδρῶν τε θεῶν τε

133 βροντήσας δ᾽ἄρα δεινὸν ἀφῆκ᾽ ἀργῆτα κεραυνόν

134 κὰδ δὲ πρόσθ᾽ ἵππων Διομήδεος ἧκε χαμᾶζε

135 δεινὴ δὲ φλὸξ ὦρτο θεείου καιομένοιο

136 τὼ δ᾽ἵππω δείσαντε καταπτήτην ὑπ᾽ ὄχεσφι

137 Νέστορα δ᾽ἐκ χειρῶν φύγον ἡνία σιγαλόεντα

138 δεῖσε δ᾽ὅ γ᾽ἐν θυμῷ Διομήδεα δὲ προσέειπε

139 Τυδεΐδη ἄγε δ᾽αὖτε φόβον δ᾽ἔχε μώνυχας ἵππους

140 ἦ οὐ γιγνώσκεις ὅ τοι ἐκ Διὸς οὐχ ἕπετ᾽ ἀλκή

141 νῦν μὲν γὰρ τούτῳ Κρονίδης Ζεὺς κῦδος ὀπάζει

142 σήμερον ὕστερον αὖτε καὶ ἡμῖν αἴ κ᾽ἐθέλῃσι

143 δώσει ἀνὴρ δέ κεν οὔ τι Διὸς νόον εἰρύσσαιτο

144 οὐδὲ μάλ᾽ ἴφθιμος ἐπεὶ ἦ πολὺ φέρτερός ἐστι

145 τὸν δ᾽ἠμείβετ᾽ ἔπειτα βοὴν ἀγαθὸς Διομήδης

146 ναὶ δὴ ταῦτά γε πάντα γέρον κατὰ μοῖραν ἔειπες

147 ἀλλὰ τόδ᾽ αἰνὸν ἄχος κραδίην καὶ θυμὸν ἱκάνει

148 Ἕκτωρ γάρ ποτε φήσει ἐνὶ Τρώεσσ᾽ ἀγορεύων

149 Τυδεΐδης ὑπ᾽ ἐμεῖο φοβεύμενος ἵκετο νῆας

150 ὥς ποτ᾽ ἀπειλήσει τότε μοι χάνοι εὐρεῖα χθών

151 τὸν δ᾽ἠμείβετ᾽ ἔπειτα Γερήνιος ἱππότα Νέστωρ

152 ὤ μοι Τυδέος υἱὲ δαΐφρονος οἷον ἔειπες

153 εἴ περ γάρ σ᾽Ἕκτωρ γε κακὸν καὶ ἀνάλκιδα φήσει

154 ἀλλ᾽ οὐ πείσονται Τρῶες καὶ Δαρδανίωνες

155 καὶ Τρώων ἄλοχοι μεγαθύμων ἀσπιστάων

156 τάων ἐν κονίῃσι βάλες θαλεροὺς παρακοίτας

157 ὣς ἄρα φωνήσας φύγαδε τράπε μώνυχας ἵππους

158 αὖτις ἀν᾽ ἰωχμόν ἐπὶ δὲ Τρῶές τε καὶ Ἕκτωρ

αὖτις ἀν᾽ ἰωχμόν ἐπὶ δὲ Τρῶές τε καὶ Ἕκτωρ

α´β´

159 ἠχῇ θεσπεσίῃ βέλεα στονόεντα χέοντο

160 τῷ δ᾽ἐπὶ μακρὸν ἄϋσε μέγας κορυθαίολος Ἕκτωρ

161 Τυδεΐδη περὶ μέν σε τίον Δαναοὶ ταχύπωλοι

162 ἕδρῃ τε κρέασίν τε ἰδὲ πλείοις δεπάεσσι

ἕδρῃ τε κρέασίν τε ἰδὲ πλείοις δεπάεσσι

α´β´

163 νῦν δέ σ᾽ἀτιμήσουσι γυναικὸς ἄρ᾽ ἀντὶ τέτυξο

164 ἔρρε κακὴ γλήνη ἐπεὶ οὐκ εἴξαντος ἐμεῖο

165 πύργων ἡμετέρων ἐπιβήσεαι οὐδὲ γυναῖκας

166 ἄξεις ἐν νήεσσι πάρος τοι δαίμονα δώσω

167 ὣς φάτο Τυδεΐδης δὲ διάνδιχα μερμήριξεν

168 ἵππους τε στρέψαι καὶ ἐναντίβιον μαχέσασθαι

169 τρὶς μὲν μερμήριξε κατὰ φρένα καὶ κατὰ θυμόν

170 τρὶς δ᾽ἄρ᾽ ἀπ᾽ Ἰδαίων ὀρέων κτύπε μητίετα Ζεὺς

τρὶς δ᾽ἄρ᾽ ἀπ᾽ Ἰδαίων ὀρέων κτύπε μητίετα Ζεὺς

α´β´

171 σῆμα τιθεὶς Τρώεσσι μάχης ἑτεραλκέα νίκην

172 Ἕκτωρ δὲ Τρώεσσιν ἐκέκλετο μακρὸν ἀΰσας

173 Τρῶες καὶ Λύκιοι καὶ Δάρδανοι ἀγχιμαχηταὶ

174 ἀνέρες ἔστε φίλοι μνήσασθε δὲ θούριδος ἀλκῆς

175 γιγνώσκω δ᾽ὅτι μοι πρόφρων κατένευσε Κρονίων

176 νίκην καὶ μέγα κῦδος ἀτὰρ Δαναοῖσί γε πῆμα

177 νήπιοι οἳ ἄρα δὴ τάδε τείχεα μηχανόωντο

178 ἀβλήχρ᾽ οὐδενόσωρα τὰ δ᾽οὐ μένος ἁμὸν ἐρύξει

179 ἵπποι δὲ ῥέα τάφρον ὑπερθορέονται ὀρυκτήν