ΙΛΙΑΔΟΣ Ε

1 ἔνθ᾽ αὖ Τυδεΐδῃ Διομήδεϊ Παλλὰς Ἀθήνη

2 δῶκε μένος καὶ θάρσος ἵν᾽ ἔκδηλος μετὰ πᾶσιν

3 Ἀργείοισι γένοιτο ἰδὲ κλέος ἐσθλὸν ἄροιτο

4 δαῖέ οἱ ἐκ κόρυθός τε καὶ ἀσπίδος ἀκάματον πῦρ

5 ἀστέρ᾽ ὀπωρινῷ ἐναλίγκιον ὅς τε μάλιστα

6 λαμπρὸν παμφαίνῃσι λελουμένος ὠκεανοῖο

7 τοῖόν οἱ πῦρ δαῖεν ἀπὸ κρατός τε καὶ ὤμων

τοῖόν οἱ πῦρ δαῖεν ἀπὸ κρατός τε καὶ ὤμων

α´β´

8 ὦρσε δέ μιν κατὰ μέσσον ὅθι πλεῖστοι κλονέοντο

9 ἦν δέ τις ἐν Τρώεσσι Δάρης ἀφνειὸς ἀμύμων

10 ἱρεὺς Ἡφαίστοιο δύω δέ οἱ υἱέες ἤστην

11 Φηγεὺς Ἰδαῖός τε μάχης εὖ εἰδότε πάσης

12 τώ οἱ ἀποκρινθέντε ἐναντίω ὁρμηθήτην

13 τὼ μὲν ἀφ᾽ ἵπποιιν ὃ δ᾽ἀπὸ χθονὸς ὄρνυτο πεζός

τὼ μὲν ἀφ᾽ ἵπποιιν ὃ δ᾽ἀπὸ χθονὸς ὄρνυτο πεζός

α´β´

14 οἳ δ᾽ὅτε δὴ σχεδὸν ἦσαν ἐπ᾽ ἀλλήλοισιν ἰόντες

15 Φηγεύς ῥα πρότερος προΐει δολιχόσκιον ἔγχος

16 Τυδεΐδε‿ω δ᾽ὑπὲρ ὦμον ἀριστερὸν ἤλυθ᾽ ἀκωκὴ

17 ἔγχεος οὐδ᾽ ἔβαλ᾽ αὐτόν ὃ δ᾽ὕστερος ὄρνυτο χαλκῷ

18 Τυδεΐδης τοῦ δ᾽οὐχ ἅλιον βέλος ἔκφυγε χειρός

19 ἀλλ᾽ ἔβαλε στῆθος μεταμάζιον ὦσε δ᾽ἀφ᾽ ἵππων

20 Ἰδαῖος δ᾽ἀπόρουσε λιπὼν περικαλλέα δίφρον

21 οὐδ᾽ ἔτλη περιβῆναι ἀδελφειοῦ κταμένοιο

22 οὐδὲ γὰρ οὐδέ κεν αὐτὸς ὑπέκφυγε κῆρα μέλαιναν

23 ἀλλ᾽ Ἥφαιστος ἔρυτο σάωσε δὲ νυκτὶ καλύψας

24 ὡς δή οἱ μὴ πάγχυ γέρων ἀκαχήμενος εἴη

25 ἵππους δ᾽ἐξελάσας μεγαθύμου Τυδέος υἱὸς

26 δῶκεν ἑταίροισιν κατάγειν κοίλας ἐπὶ νῆας

27 Τρῶες δὲ μεγάθυμοι ἐπεὶ ἴδον υἷε Δάρητος

28 τὸν μὲν ἀλευάμενον τὸν δὲ κτάμενον παρ᾽ ὄχεσφι

29 πᾶσιν ὀρίνθη θυμός ἀτὰρ γλαυκῶπις Ἀθήνη

30 χειρὸς ἑλοῦσ᾽ ἐπέεσσι προσηύδα θοῦρον Ἄρηα

31 Ἆρες Ἄρες βροτολοιγὲ μιαιφόνε τειχεσιπλῆτα

32 οὐκ ἂν δὴ Τρῶας μὲν ἐάσαιμεν καὶ Ἀχαιοὺς

33 μάρνασθ᾽ ὁπποτέροισι πατὴρ Ζεὺς κῦδος ὀρέξῃ

34 νῶϊ δὲ χαζώμεσθα Διὸς δ᾽ἀλεώμεθα μῆνιν

35 ὣς εἰποῦσα μάχης ἐξήγαγε θοῦρον Ἄρηα

36 τὸν μὲν ἔπειτα καθεῖσεν ἐπ᾽ ἠϊόεντι Σκαμάνδρῳ

37 Τρῶας δ᾽ἔκλιναν Δαναοί ἕλε δ᾽ἄνδρα ἕκαστος

38 ἡγεμόνων πρῶτος δὲ ἄναξ ἀνδρῶν Ἀγαμέμνων

39 ἀρχὸν Ἁλιζώνων Ὀδίον μέγαν ἔκβαλε δίφρου

40 πρώτῳ γὰρ στρεφθέντι μεταφρένῳ ἐν δόρυ πῆξεν

41 ὤμων μεσσηγύς διὰ δὲ στήθεσφιν ἔλασσε

42 δούπησεν δὲ πεσών ἀράβησε δὲ τεύχε᾽ ἐπ᾽ αὐτῷ

43 Ἰδομενεὺς δ᾽ἄρα Φαῖστον ἐνήρατο Μῄονος υἱὸν

44 Βώρου ὃς ἐκ Τάρνης ἐριβώλακος εἰληλούθει

45 τὸν μὲν ἄρ᾽ Ἰδομενεὺς δουρικλυτὸς ἔγχεϊ μακρῷ

46 νύξ᾽ ἵππων ἐπιβησόμενον κατὰ δεξιὸν ὦμον

47 ἤριπε δ᾽ἐξ ὀχέων στυγερὸς δ᾽ἄρα μιν σκότος εἷλε

48 τὸν μὲν ἄρ᾽ Ἰδομενῆος ἐσύλευον θεράποντες

49 υἱὸν δὲ Στροφίοιο Σκαμάνδριον αἵμονα θήρης

50 Ἀτρεΐδης Μενέλαος ἕλ᾽ ἔγχεϊ ὀξυόεντι

51 ἐσθλὸν θηρητῆρα δίδαξε γὰρ Ἄρτεμις αὐτὴ

52 βάλλειν ἄγρια πάντα τά τε τρέφει οὔρεσιν ὕλη

53 ἀλλ᾽ οὔ οἱ τότε γε χραῖσμ᾽ Ἄρτεμις ἰοχέαιρα

54 οὐδὲ ἑκηβολίαι ᾗσιν τὸ πρίν γε κέκαστο

55 ἀλλά μιν Ἀτρεΐδης δουρικλειτὸς Μενέλαος

56 πρόσθεν ἕθεν φεύγοντα μετάφρενον οὔτασε δουρὶ

57 ὤμων μεσσηγύς διὰ δὲ στήθεσφιν ἔλασσεν

58 ἤριπε δὲ πρηνής ἀράβησε δὲ τεύχε᾽ ἐπ᾽ αὐτῷ

59 Μηριόνης δὲ Φέρεκλον ἐνήρατο τέκτονος υἱὸν

60 Ἁρμονίδε‿ω ὃς χερσὶν ἐπίστατο δαίδαλα πάντα

61 τεύχειν ἔξοχα γάρ μιν ἐφίλατο Παλλὰς Ἀθήνη

62 ὃς καὶ Ἀλεξάνδρῳ τεκτήνατο νῆας ἐΐσας

63 ἀρχεκάκους αἳ πᾶσι κακὸν Τρώεσσι γένοντο

64 οἷ τ᾽αὐτῷ ἐπεὶ οὔ τι θεῶν ἐκ θέσφατα ᾔδη

65 τὸν μὲν Μηριόνης ὅτε δὴ κατέμαρπτε διώκων

66 βεβλήκει γλουτὸν κατὰ δεξιόν ἣ δὲ διαπρὸ

67 ἀντικρὺ κατὰ κύστιν ὑπ᾽ ὀστέον ἤλυθ᾽ ἀκωκή

68 γνὺξ δ᾽ἔριπ᾽ οἰμώξας θάνατος δέ μιν ἀμφεκάλυψε

69 Πήδαιον δ᾽ἄρ᾽ ἔπεφνε Μέγης Ἀντήνορος υἱὸν

70 ὅς ῥα νόθος μὲν ἔην πύκα δ᾽ἔτρεφε δῖα Θεανὼ

71 ἶσα φίλοισι τέκεσσι χαριζομένη πόσεϊ ᾧ

72 τὸν μὲν Φυλεΐδης δουρὶ κλυτὸς ἐγγύθεν ἐλθὼν

73 βεβλήκει κεφαλῆς κατὰ ἰνίον ὀξέϊ δουρί

74 ἀντικρὺ δ᾽ἀν᾽ ὀδόντας ὑπὸ γλῶσσαν τάμε χαλκός

75 ἤριπε δ᾽ἐν κονίῃ ψυχρὸν δ᾽ἕλε χαλκὸν ὀδοῦσιν

76 Εὐρύπυλος δ᾽Εὐαιμονίδης Ὑψήνορα δῖον

77 υἱὸν ὑπερθύμου Δολοπίονος ὅς ῥα Σκαμάνδρου

78 ἀρητὴρ ἐτέτυκτο θεὸς δ᾽ὣς τίετο δήμῳ

79 τὸν μὲν ἄρ᾽ Εὐρύπυλος Εὐαίμονος ἀγλαὸς υἱός

τὸν μὲν ἄρ᾽ Εὐρύπυλος Εὐαίμονος ἀγλαὸς υἱός

α´β´

80 πρόσθεν ἕθεν φεύγοντα μεταδρομάδην ἔλασ᾽ ὦμον

81 φασγάνῳ ἀΐξας ἀπὸ δ᾽ἔξεσε χεῖρα βαρεῖαν

82 αἱματόεσσα δὲ χεὶρ πεδίῳ πέσε τὸν δὲ κατ᾽ ὄσσε

83 ἔλλαβε πορφύρεος θάνατος καὶ μοῖρα κραταιή

84 ὣς οἳ μὲν πονέοντο κατὰ κρατερὴν ὑσμίνην

85 Τυδεΐδην δ᾽οὐκ ἂν γνοίης ποτέροισι μετείη

86 ἠὲ μετὰ Τρώεσσιν ὁμιλέοι ἦ μετ᾽ Ἀχαιοῖς

87 θῦνε γὰρ ἂμ πεδίον ποταμῷ πλήθοντι ἐοικὼς

88 χειμάρρῳ ὅς τ᾽ὦκα ῥέων ἐκέδασσε γεφύρας

89 τὸν δ᾽οὔτ᾽ ἄρ τε γέφυραι ἐεργμέναι ἰσχανόωσιν

90 οὔτ᾽ ἄρα ἕρκεα ἴσχει ἀλωάων ἐριθηλέ‿ων

οὔτ᾽ ἄρα ἕρκεα ἴσχει ἀλωάων ἐριθηλέ‿ων

α´β´

91 ἐλθόντ᾽ ἐξαπίνης ὅτ᾽ ἐπιβρίσῃ Διὸς ὄμβρος

92 πολλὰ δ᾽ὑπ᾽ αὐτοῦ ἔργα κατήριπε κάλ᾽ αἰζηῶν

93 ὣς ὑπὸ Τυδεΐδῃ πυκιναὶ κλονέοντο φάλαγγες

94 Τρώων οὐδ᾽ ἄρα μιν μίμνον πολέες περ ἐόντες

95 τὸν δ᾽ὡς οὖν ἐνόησε Λυκάονος ἀγλαὸς υἱὸς

96 θύνοντ᾽ ἂμ πεδίον πρὸ ἕθεν κλονέοντα φάλαγγας

97 αἶψ᾽ ἐπὶ Τυδεΐδῃ ἐτιταίνετο καμπύλα τόξα

98 καὶ βάλ᾽ ἐπαΐσσοντα τυχὼν κατὰ δεξιὸν ὦμον

99 θώρηκος γύαλον διὰ δ᾽ἔπτατο πικρὸς ὀϊστός

100 ἀντικρὺ δὲ διέσχε παλάσσετο δ᾽αἵματι θώρηξ

101 τῷ δ᾽ἐπὶ μακρὸν ἄϋσε Λυκάονος ἀγλαὸς υἱός

102 ὄρνυσθε Τρῶες μεγάθυμοι κέντορες ἵππων

103 βέβληται γὰρ ἄριστος Ἀχαιῶν οὐδέ ἕ φημι

104 δήθ᾽ ἀνσχήσεσθαι κρατερὸν βέλος εἰ ἐτεόν με

105 ὦρσεν ἄναξ Διὸς υἱὸς ἀπορνύμενον Λυκίηθεν

106 ὣς ἔφατ᾽ εὐχόμενος τὸν δ᾽οὐ βέλος ὠκὺ δάμασσεν

107 ἀλλ᾽ ἀναχωρήσας πρόσθ᾽ ἵπποιιν καὶ ὄχεσφιν

108 ἔστη καὶ Σθένελον προσέφη Καπανήϊον υἱόν

109 ὄρσο πέπον Καπανηϊάδη καταβήσεο δίφρου

110 ὄφρά μοι ἐξ ὤμοιο ἐρύσσῃς πικρὸν ὀϊστόν

111 ὣς ἄρ᾽ ἔφη Σθένελος δὲ καθ᾽ ἵππων ἆλτο χαμᾶζε

112 πὰρ δὲ στὰς βέλος ὠκὺ διαμπερὲς ἐξέρυσ᾽ ὤμου

113 αἷμα δ᾽ἀνηκόντιζε διὰ στρεπτοῖο χιτῶνος

114 δὴ τότ᾽ ἔπειτ᾽ ἠρᾶτο βοὴν ἀγαθὸς Διομήδης

115 κλῦθί μευ αἰγιόχοιο Διὸς τέκος Ἀτρυτώνη

116 εἴ ποτέ μοι καὶ πατρὶ φίλα φρονέουσα παρέστης

117 δηΐῳ ἐν πολέμῳ νῦν αὖτ᾽ ἐμὲ φῖλαι Ἀθήνη

118 δὸς δέ τέ μ᾽ἄνδρα ἑλεῖν καὶ ἐς ὁρμὴν ἔγχεος ἐλθεῖν

119 ὅς μ᾽ἔβαλε φθάμενος καὶ ἐπεύχεται οὐδέ μέ φησι

120 δηρὸν ἔτ᾽ ὄψεσθαι λαμπρὸν φάος ἠελίοιο

121 ὣς ἔφατ᾽ εὐχόμενος τοῦ δ᾽ἔκλυε Παλλὰς Ἀθήνη

122 γυῖα δ᾽ἔθηκεν ἐλαφρά πόδας καὶ χεῖρας ὕπερθεν

123 ἀγχοῦ δ᾽ἱσταμένη ἔπεα πτερόεντα προσηύδα

124 θαρσῶν νῦν Διόμηδες ἐπὶ Τρώεσσι μάχεσθαι

125 ἐν γάρ τοι στήθεσσι μένος πατρώϊον ἧκα

126 ἄτρομον οἷον ἔχεσκε σακέσπαλος ἱππότα Τυδεύς

127 ἀχλὺν δ᾽αὖ τοι ἀπ᾽ ὀφθαλμῶν ἕλον ἣ πρὶν ἐπῆεν

128 ὄφρ᾽ εὖ γιγνώσκῃς ἠμὲν θεὸν ἠδὲ καὶ ἄνδρα

129 τὼ νῦν αἴ κε θεὸς πειρώμενος ἐνθάδ᾽ ἵκηται

130 μή τι σύ γ᾽ἀθανάτοισι θεοῖς ἀντικρὺ μάχεσθαι

131 τοῖς ἄλλοις ἀτὰρ εἴ κε Διὸς θυγάτηρ Ἀφροδίτη

132 ἔλθῃσ᾽ ἐς πόλεμον τήν γ᾽οὐτάμεν ὀξέϊ χαλκῷ

133 ἣ μὲν ἄρ᾽ ὣς εἰποῦσ᾽ ἀπέβη γλαυκῶπις Ἀθήνη

134 Τυδεΐδης δ᾽ἐξαῦτις ἰὼν προμάχοισιν ἐμίχθη

135 καὶ πρίν περ θυμῷ μεμαὼς Τρώεσσι μάχεσθαι

136 δὴ τότε μιν τρὶς τόσσον ἕλεν μένος ὥς τε λέοντα

137 ὅν ῥά τε ποιμὴν ἀγρῷ ἐπ᾽ εἰροπόκοις ὀΐεσσι

138 χραύσῃ μέν τ᾽αὐλῆς ὑπεράλμενον οὐδὲ δαμάσσῃ

139 τοῦ μέν τε σθένος ὦρσεν ἔπειτα δέ τ᾽οὐ προσαμύνει

140 ἀλλὰ κατὰ σταθμοὺς δύεται τὰ δ᾽ἐρῆμα φοβεῖται

141 αἳ μέν τ᾽ἀγχιστῖναι ἐπ᾽ ἀλλήλῃσι κέχυνται

142 αὐτὰρ ὃ ἐμμεμαὼς βαθέης ἐξάλλεται αὐλῆς

143 ὣς μεμαὼς Τρώεσσι μίγη κρατερὸς Διομήδης

144 ἔνθ᾽ ἕλεν Ἀστύνοον καὶ Ὑπείρονα ποιμένα λαῶν

145 τὸν μὲν ὑπὲρ μαζοῖο βαλὼν χαλκήρεϊ δουρί

146 τὸν δ᾽ἕτερον ξίφεϊ μεγάλῳ κληῗδα παρ᾽ ὦμον

147 πλῆξ᾽ ἀπὸ δ᾽αὐχένος ὦμον ἐέργαθεν ἠδ᾽ ἀπὸ νώτου

148 τοὺς μὲν ἔασ᾽ ὃ δ᾽Ἄβαντα μετῴχετο καὶ Πολύειδον

149 υἱέας Εὐρυδάμαντος ὀνειροπόλοιο γέροντος

150 τοῖς οὐκ ἐρχομένοις ὃ γέρων ἐκρίνατ᾽ ὀνείρους

151 ἀλλά σφε‿ας κρατερὸς Διομήδης ἐξενάριξε

152 βῆ δὲ μετὰ Ξάνθόν τε Θόωνά τε Φαίνοπος υἷε

153 ἄμφω τηλυγέτω ὃ δὲ τείρετο γήραϊ λυγρῷ

154 υἱὸν δ᾽οὐ τέκετ᾽ ἄλλον ἐπὶ κτεάτεσσι λιπέσθαι

155 ἔνθ᾽ ὅ γε τοὺς ἐνάριζε φίλον δ᾽ἐξαίνυτο θυμὸν

156 ἀμφοτέρω πατέρι δὲ γόον καὶ κήδεα λυγρὰ

157 λεῖπ᾽ ἐπεὶ οὐ ζώοντε μάχης ἐκνοστήσαντε

158 δέξατο χηρωσταὶ δὲ διὰ κτῆσιν δατέοντο

159 ἔνθ᾽ υἷας Πριάμοιο δύω λάβε Δαρδανίδαο

160 εἰν ἑνὶ δίφρῳ ἐόντας Ἐχέμμονά τε Χρομίον τε

161 ὡς δὲ λέων ἐν βουσὶ θορὼν ἐξ αὐχένα ἄξῃ

162 πόρτιος ἠὲ βοὸς ξύλοχον κάτα βοσκομενάων

163 ὣς τοὺς ἀμφοτέρους ἐξ ἵππων Τυδέος υἱὸς

164 βῆσε κακῶς ἀέκοντας ἔπειτα δὲ τεύχε᾽ ἐσύλα

165 ἵππους δ᾽οἷς ἑτάροισι δίδου μετὰ νῆας ἐλαύνειν

166 τὸν δ᾽ἴδεν Αἰνείας ἀλαπάζοντα στίχας ἀνδρῶν

167 βῆ δ᾽ἴμεν ἄν τε μάχην καὶ ἀνὰ κλόνον ἐγχειάων

168 Πάνδαρον ἀντίθεον διζήμενος εἴ που ἐφεύροι

169 εὗρε Λυκάονος υἱὸν ἀμύμονά τε κρατερόν τε

170 στῆ δὲ πρόσθ᾽ αὐτοῖο ἔπος τέ μιν ἀντίον ηὔδα

171 Πάνδαρε ποῦ τοι τόξον ἰδὲ πτερόεντες ὀϊστοὶ

172 καὶ κλέος ᾧ οὔ τίς τοι ἐρίζεται ἐνθάδε γ᾽ἀνήρ

173 οὐδέ τις ἐν Λυκίῃ σέο γ᾽εὔχεται εἶναι ἀμείνων

174 ἀλλ᾽ ἄγε τῷδ᾽ ἔφες ἀνδρὶ βέλος Διὶ χεῖρας ἀνασχὼν

175 ὅς τις ὅδε κρατέει καὶ δὴ κακὰ πολλὰ ἔοργε

176 Τρῶας ἐπεὶ πολλῶν τε καὶ ἐσθλῶν γούνατ᾽ ἔλυσεν

177 εἰ μή τις θεός ἐστι κοτεσσάμενος Τρώεσσιν

178 ἱρῶν μηνίσας χαλεπὴ δὲ θεοῦ ἔπι μῆνις

179 τὸν δ᾽αὖτε προσέειπε Λυκάονος ἀγλαὸς υἱός

180 Αἰνεία Τρώων βουληφόρε χαλκοχιτώνων

181 Τυδεΐδῃ μιν ἔγωγε δαΐφρονι πάντα ἐΐσκω

182 ἀσπίδι γιγνώσκων αὐλώπιδί τε τρυφαλείῃ