ΙΛΙΑΔΟΣ Γ

1 αὐτὰρ ἐπεὶ κόσμηθεν ἅμ᾽ ἡγεμόνεσσιν ἕκαστοι

2 Τρῶες μὲν κλαγγῇ τ᾽ἐνοπῇ τ᾽ἴσαν ὄρνιθες ὣς

3 ἠΰτε περ κλαγγὴ γεράνων πέλει οὐρανόθι πρό

4 αἵ τ᾽ἐπεὶ οὖν χειμῶνα φύγον καὶ ἀθέσφατον ὄμβρον

5 κλαγγῇ ταί γε πέτονται ἐπ᾽ ὠκεανοῖο ῥοάων

6 ἀνδράσι Πυγμαίοισι φόνον καὶ κῆρα φέρουσαι

7 ἠέριαι δ᾽ἄρα ταί γε κακὴν ἔριδα προφέρονται

8 οἳ δ᾽ἄρ᾽ ἴσαν σιγῇ μένεα πνείοντες Ἀχαιοὶ

9 ἐν θυμῷ μεμαῶτες ἀλεξέμεν ἀλλήλοισιν

10 εὖτ᾽ ὄρεος κορυφῇσι Νότος κατέχευεν ὀμίχλην

11 ποιμέσιν οὔ τι φίλην κλέπτῃ δέ τε νυκτὸς ἀμείνω

12 τόσσόν τίς τ᾽ἐπιλεύσσει ὅσον τ᾽ἐπὶ λᾶαν ἵησιν

13 ὣς ἄρα τῶν ὑπὸ ποσσὶ κονίσαλος ὄρνυτ᾽ ἀελλὴς

14 ἐρχομένων μάλα δ᾽ὦκα διέπρησσον πεδίοιο

15 οἳ δ᾽ὅτε δὴ σχεδὸν ἦσαν ἐπ᾽ ἀλλήλοισιν ἰόντες

16 Τρωσὶν μὲν προμάχιζεν Ἀλέξανδρος θεοειδὴς

17 παρδαλέην ὤμοισιν ἔχων καὶ καμπύλα τόξα

18 καὶ ξίφος αὐτὰρ δοῦρε δύω κεκορυθμένα χαλκῷ

19 πάλλων Ἀργείων προκαλίζετο πάντας ἀρίστους

20 ἀντίβιον μαχέσασθαι ἐν αἰνῇ δηϊοτῆτι

21 τὸν δ᾽ὡς οὖν ἐνόησεν ἀρηΐφιλος Μενέλαος

22 ἐρχόμενον προπάροιθεν ὁμίλου μακρὰ βιβάντα

23 ὥς τε λέων ἐχάρη μεγάλῳ ἐπὶ σώματι κύρσας

24 εὑρὼν ἢ ἔλαφον κεραὸν ἢ ἄγριον αἶγα

25 πεινάων μάλα γάρ τε κατεσθίει εἴ περ ἂν αὐτὸν

26 σεύωνται ταχέες τε κύνες θαλεροί τ᾽αἰζηοί

27 ὣς ἐχάρη Μενέλαος Ἀλέξανδρον θεοειδέ‿α

28 ὀφθαλμοῖσιν ἰδών φάτο γὰρ τίσεσθαι ἀλείτην

29 αὐτίκα δ᾽ἐξ ὀχέων σὺν τεύχεσιν ἆλτο χαμᾶζε

30 τὸν δ᾽ὡς οὖν ἐνόησεν Ἀλέξανδρος θεοειδὴς

31 ἐν προμάχοισι φανέντα κατεπλήγη φίλον ἦτορ

32 ἂψ δ᾽ἑτάρων εἰς ἔθνος ἐχάζετο κῆρ᾽ ἀλεείνων

33 ὡς δ᾽ὅτε τίς τε δράκοντα ἰδὼν παλίνορσος ἀπέστη

34 οὔρεος ἐν βήσσῃς ὑπό τε τρόμος ἔλλαβε γυῖα

35 ἂψ δ᾽ἀνεχώρησεν ὦχρός τέ μιν εἷλε παρειάς

36 ὣς αὖτις καθ᾽ ὅμιλον ἔδυ Τρώων ἀγερώχων

37 δείσας Ἀτρέος υἱὸν Ἀλέξανδρος θεοειδής

38 τὸν δ᾽Ἕκτωρ νείκεσσεν ἰδὼν αἰσχροῖς ἐπέεσσιν

39 Δύσπαρι εἶδος ἄριστε γυναιμανὲς ἠπεροπευτὰ

40 αἴθ᾽ ὄφελες ἄγονός τ᾽ἔμεναι ἄγαμός τ᾽ἀπολέσθαι

41 καί κε τὸ βουλοίμην καί κεν πολὺ κέρδιον ἦεν

42 ἢ οὕτω λώβην τ᾽ἔμεναι καὶ ὑπόψιον ἄλλων

43 ἦ που καγχαλόωσι κάρη κομόωντες Ἀχαιοὶ

44 φάντες ἀριστῆα πρόμον ἔμμεναι οὕνεκα καλὸν

45 εἶδος ἔπ᾽ ἀλλ᾽ οὐκ ἔστι βίη φρεσὶν οὐδέ τις ἀλκή

46 ἦ τοιόσδε ἐὼν ἐν ποντοπόροισι νέεσσι

47 πόντον ἐπιπλώσας ἑτάρους ἐρίηρας ἀγείρας

48 μιχθεὶς ἀλλοδαποῖσι γυναῖκ᾽ εὐειδέ᾽ ἀνῆγες

49 ἐξ ἀπίης γαίης νυὸν ἀνδρῶν αἰχμητάων

50 πατρί τε σῷ μέγα πῆμα πόληΐ τε παντί τε δήμῳ

51 δυσμενέσιν μὲν χάρμα κατηφείην δὲ σοὶ αὐτῷ

52 οὐκ ἂν δὴ μείνειας ἀρηΐφιλον Μενέλαον

53 γνοίης χ᾽οἵου φωτὸς ἔχεις θαλερὴν παράκοιτιν

54 οὐκ ἄν τοι χραίσμῃ κίθαρις τά τε δῶρ᾽ Ἀφροδίτης

55 ἥ τε κόμη τό τε εἶδος ὅτ᾽ ἐν κονίῃσι μιγείης

56 ἀλλὰ μάλα Τρῶες δειδήμονες ἦ τέ κεν ἤδη

57 λάϊνον ἕσσο χιτῶνα κακῶν ἕνεχ᾽ ὅσσα ἔοργας

58 τὸν δ᾽αὖτε προσέειπεν Ἀλέξανδρος θεοειδής

59 Ἕκτορ ἐπεί με κατ᾽ αἶσαν ἐνείκεσας οὐδ᾽ ὑπὲρ αἶσαν

60 αἰεί τοι κραδίη πέλεκυς ὥς ἐστιν ἀτειρὴς

61 ὅς τ᾽εἶσιν διὰ δουρὸς ὑπ᾽ ἀνέρος ὅς ῥά τε τέχνῃ

62 νήϊον ἐκτάμνῃσιν ὀφέλλει δ᾽ἀνδρὸς ἐρωήν

63 ὣς σοὶ ἐνὶ στήθεσσιν ἀτάρβητος νόος ἐστί

64 μή μοι δῶρ᾽ ἐρατὰ πρόφερε χρυσέης Ἀφροδίτης

65 οὔ τοι ἀπόβλητ᾽ ἐστὶ θεῶν ἐρικυδέα δῶρα

66 ὅσσά κεν αὐτοὶ δῶσιν ἑκὼν δ᾽οὐκ ἄν τις ἕλοιτο

67 νῦν αὖτ᾽ εἴ μ᾽ἐθέλεις πολεμίζειν ἠδὲ μάχεσθαι

68 ἄλλους μὲν κάθισον Τρῶας καὶ πάντας Ἀχαιούς

69 αὐτὰρ ἔμ᾽ ἐν μέσσῳ καὶ ἀρηΐφιλον Μενέλαον

70 συμβάλετ᾽ ἀμφ᾽ Ἑλένῃ καὶ κτήμασι πᾶσι μάχεσθαι

71 ὁππότερος δέ κε νικήσῃ κρείσσων τε γένηται

72 κτήμαθ᾽ ἑλὼν εὖ πάντα γυναῖκά τε οἴκαδ᾽ ἀγέσθω

73 οἳ δ᾽ἄλλοι φιλότητα καὶ ὅρκια πιστὰ ταμόντες

74 ναίοιτε Τροίην ἐριβώλακα τοὶ δὲ νεέσθων

75 Ἄργος ἐς ἱππόβοτον καὶ Ἀχαιΐδα καλλιγύναικα

76 ὣς ἔφαθ᾽ Ἕκτωρ δ᾽αὖτ᾽ ἐχάρη μέγα μῦθον ἀκούσας

77 καί ῥ᾽ἐς μέσσον ἰὼν Τρώων ἀνέεργε φάλαγγας

78 μέσσου δουρὸς ἑλών τοὶ δ᾽ἱδρύνθησαν ἅπαντες

79 τῷ δ᾽ἐπετοξάζοντο κάρη κομόωντες Ἀχαιοὶ

80 ἰοῖσίν τε τιτυσκόμενοι λάεσσί τ᾽ἔβαλλον

81 αὐτὰρ ὃ μακρὸν ἄϋσεν ἄναξ ἀνδρῶν Ἀγαμέμνων

82 ἴσχεσθ᾽ Ἀργεῖοι μὴ βάλλετε κοῦροι Ἀχαιῶν

83 στεῦται γάρ τι ἔπος ἐρέειν κορυθαίολος Ἕκτωρ

84 ὣς ἔφαθ᾽ οἳ δ᾽ἔσχοντο μάχης ἄνεῴ τ᾽ἐγένοντο

85 ἐσσυμένως Ἕκτωρ δὲ μετ᾽ ἀμφοτέροισιν ἔειπε

86 κέκλυτέ μευ Τρῶες καὶ ἐϋκνήμιδες Ἀχαιοὶ

87 μῦθον Ἀλεξάνδροιο τοῦ εἵνεκα νεῖκος ὄρωρεν

88 ἄλλους μὲν κέλεται Τρῶας καὶ πάντας Ἀχαιοὺς

89 τεύχεα κάλ᾽ ἀποθέσθαι ἐπὶ χθονὶ πουλυβοτείρῃ

90 αὐτὸν δ᾽ἐν μέσσῳ καὶ ἀρηΐφιλον Μενέλαον

91 οἴους ἀμφ᾽ Ἑλένῃ καὶ κτήμασι πᾶσι μάχεσθαι

92 ὁππότερος δέ κε νικήσῃ κρείσσων τε γένηται

93 κτήμαθ᾽ ἑλὼν εὖ πάντα γυναῖκά τε οἴκαδ᾽ ἀγέσθω

94 οἳ δ᾽ἄλλοι φιλότητα καὶ ὅρκια πιστὰ τάμωμεν

95 ὣς ἔφαθ᾽ οἳ δ᾽ἄρα πάντες ἀκὴν ἐγένοντο σιωπῇ

96 τοῖσι δὲ καὶ μετέειπε βοὴν ἀγαθὸς Μενέλαος

97 κέκλυτε νῦν καὶ ἐμεῖο μάλιστα γὰρ ἄλγος ἱκάνει

98 θυμὸν ἐμόν φρονέω δὲ διακρινθήμεναι ἤδη

99 Ἀργείους καὶ Τρῶας ἐπεὶ κακὰ πολλὰ πέπασθε

100 εἵνεκ᾽ ἐμῆς ἔριδος καὶ Ἀλεξάνδρου ἕνεκ᾽ ἀρχῆς

101 ἡμέ‿ων δ᾽ὁπποτέρῳ θάνατος καὶ μοῖρα τέτυκται

102 τεθναίη ἄλλοι δὲ διακρινθεῖτε τάχιστα

τεθναίη ἄλλοι δὲ διακρινθεῖτε τάχιστα

α´β´

103 οἴσετε ἄρν᾽ ἕτερον λευκόν ἑτέρην δὲ μέλαιναν

104 Γῇ τε καὶ Ἠελίῳ Διὶ δ᾽ἡμεῖς οἴσομεν ἄλλον

105 ἄξετε δὲ Πριάμοιο βίην ὄφρ᾽ ὅρκια τάμνῃ

106 αὐτός ἐπεί οἱ παῖδες ὑπερφίαλοι καὶ ἄπιστοι

107 μή τις ὑπερβασίῃ Διὸς ὅρκια δηλήσηται

108 αἰεὶ δ᾽ὁπλοτέρων ἀνδρῶν φρένες ἠερέθονται

109 οἷς δ᾽ὁ γέρων μετέῃσιν ἅμα πρόσσω καὶ ὀπίσσω

110 λεύσσει ὅπως ὄχ᾽ ἄριστα μετ᾽ ἀμφοτέροισι γένηται

111 ὣς ἔφαθ᾽ οἳ δ᾽ἐχάρησαν Ἀχαιοί τε Τρῶές τε

ὣς ἔφαθ᾽ οἳ δ᾽ἐχάρησαν Ἀχαιοί τε Τρῶές τε

α´β´

112 ἐλπόμενοι παύσασθαι ὀϊζυροῦ πολέμοιο

113 καί ῥ᾽ἵππους μὲν ἔρυξαν ἐπὶ στίχας ἐκ δ᾽ἔβαν αὐτοί

114 τεύχεά τ᾽ἐξεδύοντο τὰ μὲν κατέθεντ᾽ ἐπὶ γαίῃ

115 πλησίον ἀλλήλων ὀλίγη δ᾽ἦν ἀμφὶς ἄρουρα

116 Ἕκτωρ δὲ προτὶ ἄστυ δύω κήρυκας ἔπεμπε

117 καρπαλίμως ἄρνάς τε φέρειν Πρίαμόν τε καλέσσαι

118 αὐτὰρ ὃ Ταλθύβιον προΐει κρείων Ἀγαμέμνων

119 νῆας ἔπι γλαφυρὰς ἰέναι ἠδ᾽ ἄρν᾽ ἐκέλευεν

120 οἰσέμεναι ὃ δ᾽ἄρ᾽ οὐκ ἀπίθησ᾽ Ἀγαμέμνονι δίῳ

121 Ἶρις δ᾽αὖθ᾽ Ἑλένῃ λευκωλένῳ ἄγγελος ἦλθεν

122 εἰδομένη γαλόῳ Ἀντηνορίδαο δάμαρτι

123 τὴν Ἀντηνορίδης εἶχε κρείων Ἑλικάων

124 Λαοδίκην Πριάμοιο θυγατρῶν εἶδος ἀρίστην

125 τὴν δ᾽εὗρ᾽ ἐν μεγάρῳ ἣ δὲ μέγαν ἱστὸν ὕφαινε

126 δίπλακα πορφυρέην πολέας δ᾽ἐνέπασσεν ἀέθλους

127 Τρώων θ᾽ἱπποδάμων καὶ Ἀχαιῶν χαλκοχιτώνων

128 οὕς ἑθεν εἵνεκ᾽ ἔπασχον ὑπ᾽ Ἄρηος παλαμάων

οὕς ἑθεν εἵνεκ᾽ ἔπασχον ὑπ᾽ Ἄρηος παλαμάων

α´β´

129 ἀγχοῦ δ᾽ἱσταμένη προσέφη πόδας ὠκέα Ἶρις

130 δεῦρ᾽ ἴθι νύμφα φίλη ἵνα θέσκελα ἔργα ἴδηαι

131 Τρώων θ᾽ἱπποδάμων καὶ Ἀχαιῶν χαλκοχιτώνων

132 οἳ πρὶν ἐπ᾽ ἀλλήλοισι φέρον πολύδακρυν Ἄρηα

133 ἐν πεδίῳ ὀλοοῖο λιλαιόμενοι πολέμοιο

134 οἳ δὴ νῦν ἕαται σιγῇ πόλεμος δὲ πέπαυται

135 ἀσπίσι κεκλιμένοι παρὰ δ᾽ἔγχεα μακρὰ πέπηγεν

136 αὐτὰρ Ἀλέξανδρος καὶ ἀρηΐφιλος Μενέλαος

137 μακρῇς ἐγχείῃσι μαχήσονται περὶ σεῖο

138 τῷ δέ κε νικήσαντι φίλη κεκλήσῃ ἄκοιτις

139 ὣς εἰποῦσα θεὰ γλυκὺν ἵμερον ἔμβαλε θυμῷ

140 ἀνδρός τε προτέρου καὶ ἄστεος ἠδὲ τοκήων

141 αὐτίκα δ᾽ἀργεννῇσι καλυψαμένη ὀθόνῃσιν

142 ὁρμᾶτ᾽ ἐκ θαλάμοιο τέρεν κατὰ δάκρυ χέουσα

143 οὐκ οἴη ἅμα τῇ γε καὶ ἀμφίπολοι δύ᾽ ἕποντο

οὐκ οἴη ἅμα τῇ γε καὶ ἀμφίπολοι δύ᾽ ἕποντο

α´β´

144 Αἴθρη Πιτθῆος θυγάτηρ Κλυμένη τε βοῶπις

145 αἶψα δ᾽ἔπειθ᾽ ἵκανον ὅθι Σκαιαὶ πύλαι ἦσαν

146 οἳ δ᾽ἀμφὶ Πρίαμον καὶ Πάνθοον ἠδὲ Θυμοίτην

147 Λάμπόν τε Κλυτίον θ᾽Ἱκετάονά τ᾽ὄζον Ἄρηος

148 Οὐκαλέγων τε καὶ Ἀντήνωρ πεπνυμένω ἄμφω

149 ἥατο δημογέροντες ἐπὶ Σκαιῇσι πύλῃσι

150 γήραϊ δὴ πολέμοιο πεπαυμένοι ἀλλ᾽ ἀγορηταὶ

151 ἐσθλοί τεττίγεσσιν ἐοικότες οἵ τε καθ᾽ ὕλην

152 δενδρέ‿ῳ ἐφεζόμενοι ὄπα λειριόεσσαν ἱεῖσι

153 τοῖοι ἄρα Τρώων ἡγήτορες ἧντ᾽ ἐπὶ πύργῳ

154 οἳ δ᾽ὡς οὖν εἴδονθ᾽ Ἑλένην ἐπὶ πύργον ἰοῦσαν

155 ἦκα πρὸς ἀλλήλους ἔπεα πτερόεντ᾽ ἀγόρευον

156 οὐ νέμεσις Τρῶας καὶ ἐϋκνήμιδας Ἀχαιοὺς

157 τοιῇδ᾽ ἀμφὶ γυναικὶ πολὺν χρόνον ἄλγεα πάσχειν

158 αἰνῶς ἀθανάτῃσι θεῇς εἰς ὦπα ἔοικεν

159 ἀλλὰ καὶ ὧς τοίη περ ἐοῦσ᾽ ἐν νηυσὶ νεέσθω

160 μηδ᾽ ἡμῖν τεκέεσσί τ᾽ὀπίσσω πῆμα λίποιτο

161 ὣς ἄρ᾽ ἔφαν Πρίαμος δ᾽Ἑλένην ἐκαλέσσατο φωνῇ

162 δεῦρο πάροιθ᾽ ἐλθοῦσα φίλον τέκος ἵζευ ἐμεῖο

163 ὄφρα ἴδῃ πρότερόν τε πόσιν πηούς τε φίλους τε

164 οὔ τί μοι αἰτίη ἐσσί θεοί νύ μοι αἴτιοί εἰσιν

165 οἵ μοι ἐφώρμησαν πόλεμον πολύδακρυν Ἀχαιῶν

166 ὥς μοι καὶ τόνδ᾽ ἄνδρα πελώριον ἐξονομήνῃς

167 ὅς τις ὅδ᾽ ἐστὶν Ἀχαιὸς ἀνὴρ ἠΰς τε μέγας τε

168 ἤτοι μὲν κεφαλῇ καὶ μείζονες ἄλλοι ἔασι

169 καλὸν δ᾽οὕτω ἐγὼν οὔ πω ἴδον ὀφθαλμοῖσιν

170 οὐδ᾽ οὕτω γεραρόν βασιλῆϊ γὰρ ἀνδρὶ ἔοικε

171 τὸν δ᾽Ἑλένη μύθοισιν ἀμείβετο δῖα γυναικῶν

172 αἰδοῖός τέ μοί ἐσσι φίλε ἑκυρὲ δεινός τε

173 ὡς ὄφελεν θάνατός μοι ἁδεῖν κακὸς ὁππότε δεῦρο

174 υἱέϊ σῷ ἑπόμην θάλαμον γνωτούς τε λιποῦσα

175 παῖδά τε τηλυγέτην καὶ ὁμηλικίην ἐρατεινήν

176 ἀλλὰ τά γ᾽οὐκ ἐγένοντο τὸ καὶ κλαίουσα τέτηκα

177 τοῦτο δέ τοι ἐρέω ὅ μ᾽ἀνείρεαι ἠδὲ μεταλλᾷς

178 οὗτός γ᾽Ἀτρεΐδης εὐρὺ κρείων Ἀγαμέμνων

179 ἀμφότερον βασιλεύς τ᾽ἀγαθὸς κρατερός τ᾽αἰχμητής

180 δαὴρ αὖτ᾽ ἐμὸς ἔσκε κυνώπιδος εἴ ποτ᾽ ἔην γε

181 ὣς φάτο τὸν δ᾽ὁ γέρων ἠγάσσατο φώνησέν τε

182 ὦ μάκαρ Ἀτρεΐδη μοιρηγενὲς ὀλβιόδαιμον