ΙΛΙΑΔΟΣ Φ

1 ἀλλ᾽ ὅτε δὴ πόρον ἷξον ἐϋρρεῖος ποταμοῖο

2 Ξάνθου δινήεντος ὃν ἀθάνατος τέκετο Ζεύς

3 ἔνθα διατμήξας τοὺς μὲν πεδίον δὲ δίωκε

4 πρὸς πόλιν ᾗ περ Ἀχαιοὶ ἀτυζόμενοι φοβέοντο

5 ἤματι τῷ προτέρῳ ὅτε μαίνετο φαίδιμος Ἕκτωρ

6 τῇ ῥ᾽οἵ γε προχέοντο πεφυζότες ἠέρα δ᾽Ἥρη

7 πίτνα πρόσθε βαθεῖαν ἐρυκέμεν ἡμίσεες δὲ

8 ἐς ποταμὸν εἰλεῦντο βαθύρροον ἀργυροδίνην

9 ἐν δ᾽ἔπεσον μεγάλῳ πατάγῳ βράχε δ᾽αἰπὰ ῥέεθρα

10 ὄχθαι δ᾽ἀμφὶ περὶ μεγάλ᾽ ἴαχον οἳ δ᾽ἀλαλητῷ

11 ἔννεον ἔνθα καὶ ἔνθα ἑλισσόμενοι περὶ δίνας

12 ὡς δ᾽ὅθ᾽ ὑπὸ ῥιπῆς πυρὸς ἀκρίδες ἠερέθονται

ὡς δ᾽ὅθ᾽ ὑπὸ ῥιπῆς πυρὸς ἀκρίδες ἠερέθονται

α´β´

13 φευγέμεναι ποταμὸν δέ τὸ δὲ φλέγει ἀκάματον πῦρ

14 ὄρμενον ἐξαίφνης ταὶ δὲ πτώσσουσι καθ᾽ ὕδωρ

15 ὣς ὑπ᾽ Ἀχιλλῆος Ξάνθου βαθυδινήεντος

ὣς ὑπ᾽ Ἀχιλλῆος Ξάνθου βαθυδινήεντος

α´β´

16 πλῆτο ῥόος κελάδων ἐπιμὶξ ἵππων τε καὶ ἀνδρῶν

17 αὐτὰρ ὃ διογενὴς δόρυ μὲν λίπεν αὐτοῦ ἐπ᾽ ὄχθῃ

18 κεκλιμένον μυρίκῃσιν ὃ δ᾽ἔσθορε δαίμονι ἶσος

19 φάσγανον οἶον ἔχων κακὰ δὲ φρεσὶ μήδετο ἔργα

20 τύπτε δ᾽ἐπιστροφάδην τῶν δὲ στόνος ὄρνυτ᾽ ἀεικὴς

21 ἄορι θεινομένων ἐρυθαίνετο δ᾽αἵματι ὕδωρ

22 ὡς δ᾽ὑπὸ δελφῖνος μεγακήτεος ἰχθύες ἄλλοι

23 φεύγοντες πιμπλᾶσι μυχοὺς λιμένος εὐόρμου

24 δειδιότες μάλα γάρ τε κατεσθίει ὅν κε λάβῃσιν

25 ὣς Τρῶες ποταμοῖο κατὰ δεινοῖο ῥέεθρα

26 πτῶσσον ὑπὸ κρημνούς ὃ δ᾽ἐπεὶ κάμε χεῖρας ἐναίρων

27 ζωοὺς ἐκ ποταμοῖο δυώδεκα λέξατο κούρους

28 ποινὴν Πατρόκλοιο Μενοιτιάδαο θανόντος

29 τοὺς ἐξῆγε θύραζε τεθηπότας ἠΰτε νεβρούς

30 δῆσε δ᾽ὀπίσσω χεῖρας ἐϋτμήτοισιν ἱμᾶσι

31 τοὺς αὐτοὶ φορέεσκον ἐπὶ στρεπτοῖσι χιτῶσι

32 δῶκε δ᾽ἑταίροισιν κατάγειν κοίλας ἐπὶ νῆας

33 αὐτὰρ ὃ ἂψ ἐπόρουσε δαϊζέμεναι μενεαίνων

34 ἔνθ᾽ υἷι Πριάμοιο συνήντετο Δαρδανίδαο

ἔνθ᾽ υἷι Πριάμοιο συνήντετο Δαρδανίδαο

ἔνθ᾽ υἷι Πριάμοιο συνήντετο Δαρδανίδαο

α´β´γ´

35 ἐκ ποταμοῦ φεύγοντι Λυκάονι τόν ῥά ποτ᾽ αὐτὸς

36 ἦγε λαβὼν ἐκ πατρὸς ἀλωῆς οὐκ ἐθέλοντα

37 ἐννύχιος προμολών ὃ δ᾽ἐρινεὸν ὀξέϊ χαλκῷ

38 τάμνε νέους ὄρπηκας ἵν᾽ ἅρματος ἄντυγες εἶεν

39 τῷ δ᾽ἄρ᾽ ἀνώϊστον κακὸν ἤλυθε δῖος Ἀχιλλεύς

40 καὶ τότε μέν μιν Λῆμνον ἐϋκτιμένην ἐπέρασσε

41 νηυσὶν ἄγων ἀτὰρ υἱὸς Ἰήσονος ὦνον ἔδωκε

42 κεῖθεν δὲ ξεῖνός μιν ἐλύσατο πολλὰ δ᾽ἔδωκεν

43 Ἴμβριος Ἠετίων πέμψεν δ᾽ἐς δῖαν Ἀρίσβην

44 ἔνθεν ὑπεκπροφυγὼν πατρώϊον ἵκετο δῶμα

45 ἕνδεκα δ᾽ἤματα θυμὸν ἐτέρπετο οἷσι φίλοισιν

46 ἐλθὼν ἐκ Λήμνοιο δυωδεκάτῃ δέ μιν αὖτις

47 χερσὶν Ἀχιλλῆος θεὸς ἔμβαλεν ὅς μιν ἔμελλε

48 πέμψειν εἰς Ἀΐδαο καὶ οὐκ ἐθέλοντα νέεσθαι

49 τὸν δ᾽ὡς οὖν ἐνόησε ποδάρκης δῖος Ἀχιλλεὺς

50 γυμνὸν ἄτερ κόρυθός τε καὶ ἀσπίδος οὐδ᾽ ἔχεν ἔγχος

51 ἀλλὰ τὰ μέν ῥ᾽ἀπὸ πάντα χαμαὶ βάλε τεῖρε γὰρ ἱδρὼς

52 φεύγοντ᾽ ἐκ ποταμοῦ κάματος δ᾽ὑπὸ γούνατ᾽ ἐδάμνα

53 ὀχθήσας δ᾽ἄρα εἶπε πρὸς ὃν μεγαλήτορα θυμόν

54 ὢ πόποι ἦ μέγα θαῦμα τόδ᾽ ὀφθαλμοῖσιν ὁρῶμαι

55 ἦ μάλα δὴ Τρῶες μεγαλήτορες οὕς περ ἔπεφνον

56 αὖτις ἀναστήσονται ὑπὸ ζόφου ἠερόεντος

57 οἷον δὴ καὶ ὅδ᾽ ἦλθε φυγὼν ὕπο νηλεὲς ἦμαρ

58 Λῆμνον ἐς ἠγαθέην πεπερημένος οὐδέ μιν ἔσχε

59 πόντος ἁλὸς πολιῆς ὃ πολέ‿ας ἀέκοντας ἐρύκει

60 ἀλλ᾽ ἄγε δὴ καὶ δουρὸς ἀκωκῆς ἡμετέροιο

61 γεύσεται ὄφρα ἴδωμαι ἐνὶ φρεσὶν ἠδὲ δαείω

62 ἢ ἄρ᾽ ὁμῶς καὶ κεῖθεν ἐλεύσεται ἦ μιν ἐρύξει

63 γῆ φυσίζοος ἥ τε κατὰ κρατερόν περ ἐρύκει

64 ὣς ὅρμαινε μένων ὃ δέ οἱ σχεδὸν ἦλθε τεθηπὼς

65 γούνων ἅψασθαι μεμαώς περὶ δ᾽ἤθελε θυμῷ

66 ἐκφυγέειν θάνατόν τε κακὸν καὶ κῆρα μέλαιναν

67 ἤτοι ὃ μὲν δόρυ μακρὸν ἀνέσχετο δῖος Ἀχιλλεὺς

68 οὐτάμεναι μεμαώς ὃ δ᾽ὑπέδραμε καὶ λάβε γούνων

69 κύψας ἐγχείη δ᾽ἄρ᾽ ὑπὲρ νώτου ἐνὶ γαίῃ

70 ἔστη ἱεμένη χροὸς ἄμεναι ἀνδρομέοιο

71 αὐτὰρ ὃ τῇ ἑτέρῃ μὲν ἑλὼν ἐλλίσσετο γούνων

72 τῇ δ᾽ἑτέρῃ ἔχεν ἔγχος ἀκαχμένον οὐδὲ μεθίει

73 καί μιν φωνήσας ἔπεα πτερόεντα προσηύδα

74 γουνοῦμαι σ᾽Ἀχιλεῦ σὺ δέ μ᾽αἴδεο καί μ᾽ἐλέησον

75 ἀντί τοί εἰμ᾽ ἱκέταο διοτρεφὲς αἰδοίοιο

76 πὰρ γὰρ σοὶ πρώτῳ πασάμην Δημήτερος ἀκτὴν

77 ἤματι τῷ ὅτε μ᾽εἷλες ἐϋκτιμένῃ ἐν ἀλωῇ

78 καί μ᾽ἐπέρασσας ἄνευθεν ἄγων πατρός τε φίλων τε

79 Λῆμνον ἐς ἠγαθέην ἑκατόμβοιον δέ τοι ἦλφον

80 νῦν δὲ λύμην τρὶς τόσσα πορών ἠὼς δέ μοί ἐστιν

81 ἥδε δυωδεκάτη ὅτ᾽ ἐς Ἴλιον εἰλήλουθα

82 πολλὰ παθών νῦν αὖ με τεῇς ἐν χερσὶν ἔθηκε

83 μοῖρ᾽ ὀλοή μέλλω που ἀπεχθέσθαι Διὶ πατρί

84 ὅς με σοὶ αὖτις δῶκε μινυνθάδιον δέ με μήτηρ

85 γείνατο Λαοθόη θυγάτηρ Ἄλταο γέροντος

86 Ἄλτεω ὃς Λελέγεσσι φιλοπτολέμοισιν ἀνάσσει

87 Πήδασον αἰπήεσσαν ἔχων ἐπὶ Σατνιόεντι

88 τοῦ δ᾽ἔχε θυγατέρα Πρίαμος πολλὰς δὲ καὶ ἄλλας

89 τῆς δὲ δύω γενόμεσθα σὺ δ᾽ἄμφω δειροτομήσεις

90 ἤτοι τὸν πρώτοισι μετὰ πρυλέεσσι δάμασσας

91 ἀντίθεον Πολύδωρον ἐπεὶ βάλες ὀξέϊ δουρί

92 νῦν δὲ δὴ ἐνθάδ᾽ ἐμοὶ κακὸν ἔσσεται οὐ γὰρ ὀΐω

93 σὰς χεῖρας φεύξεσθαι ἐπεί ῥ᾽ἐπέλασσέ γε δαίμων

94 ἄλλο δέ τοι ἐρέω σὺ δ᾽ἐνὶ φρεσὶ βάλλεο σῇσι

95 μή με κτεῖν᾽ ἐπεὶ οὐχ ὁμογάστριος Ἕκτορός εἰμι

96 ὅς τοι ἑταῖρον ἔπεφνεν ἐνηέα τε κρατερόν τε

97 ὣς ἄρα μιν Πριάμοιο προσηύδα φαίδιμος υἱὸς

98 λισσόμενος ἐπέεσσιν ἀμείλικτον δ᾽ὄπ᾽ ἄκουσε

99 νήπιε μή μοι ἄποινα πιφαύσκεο μηδ᾽ ἀγόρευε

100 πρὶν μὲν γὰρ Πάτροκλον ἐπισπεῖν αἴσιμον ἦμαρ

101 τόφρά τί μοι πεφιδέσθαι ἐνὶ φρεσὶ φίλτερον ἦεν

102 Τρώων καὶ πολλοὺς ζωοὺς ἕλον ἠδ᾽ ἐπέρασσα

103 νῦν δ᾽οὐκ ἔσθ᾽ ὅς τις θάνατον φύγῃ ὅν κε θεός γε

104 Ἰλίου προπάροιθεν ἐμῇς ἐν χερσὶ βάλῃσι

105 καὶ πάντων Τρώων περὶ δ᾽αὖ Πριάμοιό γε παίδων

106 ἀλλὰ φίλος θάνε καὶ σύ τί ἦ ὀλοφύρεαι οὕτως

107 κάτθανε καὶ Πάτροκλος ὅ περ σέο πολλὸν ἀμείνων

108 οὐχ ὁράᾳς οἷος καὶ ἐγὼ καλός τε μέγας τε

109 πατρὸς δ᾽εἴμ᾽ ἀγαθοῖο θεὰ δέ με γείνατο μήτηρ

110 ἀλλ᾽ ἔπι τοι καὶ ἐμοὶ θάνατος καὶ μοῖρα κραταιή

111 ἔσσεται ἢ ἠὼς ἢ δείλη ἢ μέσον ἦμαρ

112 ὁππότε τις καὶ ἐμεῖο Ἄρῃ ἐκ θυμὸν ἕληται

113 ἢ ὅ γε δουρὶ βαλὼν ἢ ἀπὸ νευρῆφιν ὀϊστῷ

114 ὣς φάτο τοῦ δ᾽αὐτοῦ λύτο γούνατα καὶ φίλον ἦτορ

115 ἔγχος μέν ῥ᾽ἀφέηκεν ὃ δ᾽ἕζετο χεῖρε πετάσσας

116 ἀμφοτέρας Ἀχιλεὺς δὲ ἐρυσσάμενος ξίφος ὀξὺ

117 τύψε κατὰ κληῗδα παρ᾽ αὐχένα πᾶν δέ οἱ εἴσω

118 δῦ ξίφος ἄμφηκες ὃ δ᾽ἄρα πρηνὴς ἐπὶ γαίῃ

119 κεῖτο ταθείς ἐκ δ᾽αἷμα μέλαν ῥέε δεῦε δὲ γαῖαν

120 τὸν δ᾽Ἀχιλεὺς ποταμὸν δὲ λαβὼν ποδὸς ἧκε φέρεσθαι

121 καί οἱ ἐπευχόμενος ἔπεα πτερόεντ᾽ ἀγόρευεν

122 ἐνταυθοῖ νῦν κεῖσο μετ᾽ ἰχθύσιν οἵ σ᾽ὠτειλὴν

123 αἷμ᾽ ἀπολιχμήσονται ἀκηδέες οὐδέ σε μήτηρ

124 ἐνθεμένη λεχέεσσι γοήσεται ἀλλὰ Σκάμανδρος

125 οἴσει δινήεις εἴσω ἁλὸς εὐρέα κόλπον

126 θρῴσκων τις κατὰ κῦμα μέλαιναν φρῖχ᾽ ὑπαΐξει

127 ἰχθύς ὅς κε φάγῃσι Λυκάονος ἀργέτα δημόν

128 φθείρεσθ᾽ εἰς ὅ κεν ἄστυ κιχείομεν Ἰλίου ἱρῆς

129 ὑμεῖς μὲν φεύγοντες ἐγὼ δ᾽ὄπιθεν κεραΐζων

130 οὐδ᾽ ὑμῖν ποταμός περ ἐΰρροος ἀργυροδίνης

131 ἀρκέσει ᾧ δὴ δηθὰ πολέ‿ας ἱερεύετε ταύρους

132 ζωοὺς δ᾽ἐν δίνῃσι καθίετε μώνυχας ἵππους

133 ἀλλὰ καὶ ὧς ὀλέεσθε κακὸν μόρον εἰς ὅ κε πάντες

134 τίσετε Πατρόκλοιο φόνον καὶ λοιγὸν Ἀχαιῶν

135 οὓς ἐπὶ νηυσὶ θοῇσιν ἐπέφνετε νόσφιν ἐμεῖο

136 ὣς ἄρ᾽ ἔφη ποταμὸς δὲ χολώσατο κηρόθι μᾶλλον

137 ὅρμηνεν δ᾽ἀνὰ θυμὸν ὅπως παύσειε πόνοιο

138 δῖον Ἀχιλλῆα Τρώεσσι δὲ λοιγὸν ἀλάλκοι

δῖον Ἀχιλλῆα Τρώεσσι δὲ λοιγὸν ἀλάλκοι

δῖον Ἀχιλλῆα Τρώεσσι δὲ λοιγὸν ἀλάλκοι

α´β´γ´

139 τόφρα δὲ Πηλέος υἱὸς ἔχων δολιχόσκιον ἔγχος

140 Ἀστεροπαίῳ ἐπᾶλτο κατακτάμεναι μενεαίνων

141 υἱέϊ Πηλεγόνος τὸν δ᾽Ἀξιὸς εὐρυρέεθρος

142 γείνατο καὶ Περίβοια Ἀκεσσαμενοῖο θυγατρῶν

143 πρεσβυτάτη τῇ γάρ ῥα μίγη ποταμὸς βαθυδίνης

144 τῷ ῥ᾽Ἀχιλεὺς ἐπόρουσεν ὃ δ᾽ἀντίος ἐκ ποταμοῖο

145 ἔστη ἔχων δύο δοῦρε μένος δέ οἱ ἐν φρεσὶ θῆκε

146 Ξάνθος ἐπεὶ κεχόλωτο δαϊκταμένων αἰζηῶν

147 τοὺς Ἀχιλεὺς ἐδάϊζε κατὰ ῥόον οὐδ᾽ ἐλέαιρεν

148 οἳ δ᾽ὅτε δὴ σχεδὸν ἦσαν ἐπ᾽ ἀλλήλοισιν ἰόντες

149 τὸν πρότερος προσέειπε ποδάρκης δῖος Ἀχιλλεύς

150 τίς πόθεν εἰς ἀνδρῶν ὅ μευ ἔτλης ἀντίος ἐλθεῖν

151 δυστήνων δέ τε παῖδες ἐμῷ μένει ἀντιόωσι

152 τὸν δ᾽αὖ Πηλεγόνος προσεφώνεε φαίδιμος υἱός

153 Πηλεΐδη μεγάθυμε τί ἦ γενεὴν ἐρεείνεις

154 εἴμ᾽ ἐκ Παιονίης ἐριβώλου τηλόθ᾽ ἐούσης

155 Παίονας ἄνδρας ἄγων δολιχεγχέας ἥδε δέ μοι νῦν

156 ἠὼς ἑνδεκάτη ὅτε Ἴλιον εἰλήλουθα

157 αὐτὰρ ἐμοὶ γενεὴ ἐξ Ἀξιοῦ εὐρὺ ῥέοντος

158 Ἀξιοῦ ὃς κάλλιστον ὕδωρ ἐπὶ γαῖαν ἵησιν

159 ὃς τέκε Πηλεγόνα κλυτὸν ἔγχεϊ τὸν δ᾽ἐμέ φασι

160 γείνασθαι νῦν αὖτε μαχώμεθα φαίδιμ᾽ Ἀχιλλεῦ

161 ὣς φάτ᾽ ἀπειλήσας ὃ δ᾽ἀνέσχετο δῖος Ἀχιλλεὺς

162 Πηλιάδα μελίην ὃ δ᾽ἁμαρτῇ δούρασιν ἀμφὶς

163 ἥρως Ἀστεροπαῖος ἐπεὶ περιδέξιος ἦεν

164 καί ῥ᾽ἑτέρῳ μὲν δουρὶ σάκος βάλεν οὐδὲ διὰ πρὸ

165 ῥῆξε σάκος χρυσὸς γὰρ ἐρύκακε δῶρα θεοῖο

166 τῷ δ᾽ἑτέρῳ μιν πῆχυν ἐπιγράβδην βάλε χειρὸς

167 δεξιτερῆς σύτο δ᾽αἷμα κελαινεφές ἣ δ᾽ὑπὲρ αὐτοῦ

168 γαίῃ ἐνεστήρικτο λιλαιομένη χροὸς ἆσαι

169 δεύτερος αὖτ᾽ Ἀχιλεὺς μελίην ἰθυπτίωνα

170 Ἀστεροπαίῳ ἐφῆκε κατακτάμεναι μενεαίνων

171 καὶ τοῦ μέν ῥ᾽ἀφάμαρτεν ὃ δ᾽ὑψηλὴν βάλεν ὄχθην

172 μεσσοπαγὲς δ᾽ἄρ᾽ ἔθηκε κατ᾽ ὄχθης μείλινον ἔγχος

173 Πηλεΐδης δ᾽ἄορ ὀξὺ ἐρυσσάμενος παρὰ μηροῦ

174 ἆλτ᾽ ἐπί οἱ μεμαώς ὃ δ᾽ἄρα μελίην Ἀχιλῆος

175 οὐ δύνατ᾽ ἐκ κρημνοῖο ἐρύσσαι χειρὶ παχείῃ

176 τρὶς μέν μιν πελέμιξεν ἐρύσσασθαι μενεαίνων

177 τρὶς δὲ μεθῆκε βίης τὸ δὲ τέτρατον ἤθελε θυμῷ